برنامه درسی زیرزمینی در حوزه قومیت در نظام آموزشی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری برنامه ریزی درسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهیدبهشتی

2 دانشگاه شهیدبهشتی

3 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

4 موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

چکیده

این پژوهش قصد دارد برنامۀ درسی زیرزمینی را در حوزۀ قومیت تبیین و شواهد عملی آن را از محیط مدارس ایران، ارائه کند. رویکرد حاکم بر پژوهش حاضر، با توجه به ماهیت موضوع پژوهش، کیفی است. ابزارها و روش‌های گرداوری داده‌ها در این پژوهش، مصاحبه و مشاهده است. بر اساس نتایج این تحقیق، وقتی در برنامه‌های درسی رسمی، قومیت‌ها از جایگاه مناسبی برخوردار نباشند و در بسیاری از موارد، تحقیر فرهنگی خرده‌فرهنگ‌ها را به دنبال داشته باشد، به عبارتی وقتی اشغال فرهنگی در مدارس اتفاق می‌افتد، در چنین شرایطی، قومیت به‌عنوان یکی از زمینه‌های اصلی شکل‌گیری برنامه‌های درسی زیرزمینی به شمار می‌رود. همچنین بر اساس تحلیل داده‌ها، 7 مضمون اصلی مربوط به این پژوهش عبارتند از: ارجحیت زبان مادری بر زبان رسمی، تعصب قومیتی، مخالفت با محتوای برنامۀ درسی رسمی، به‌کارگیری نمادهای قومیتی در مدارس، گسترش موسیقی قومیتی و نمادهای آن‌ها، تحقیر قومیت‌های دیگر و گسترش افکار تجزیه‌طلبانه. بر اساس این پژوهش، شکل‌گیری برنامه‌های درسی زیرزمینی در حوزۀ قومیت در مدارس، بر اساس نظریۀ مقاومت قابل تبیین است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Underground Curriculum in the Field of Ethnicity in Iranian Educational System

نویسندگان [English]

  • morteza Bazdar 1
  • koorosh Fathi Vajargah 2
  • Mahboobe Arefi 3
  • Maghsoud Farasatkhah 4
1 PhD in Curriculum Planning, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Beheshti University
2 Professor at shahid Beheshty university
3 Faculty of Education and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran
4 Higher Education Research and Planning Institute
چکیده [English]

This paper aims to explain the underground curriculum in the field of ethnicity and provide its practical evidence from the Iranian schools. This paper follows a qualitative research method and the tools and methods for collecting data include interviews and observations. According to the results of this research, when ethnic groups do not have a proper position in formal curricula, and in many cases, there is a cultural humiliation of subcultures; in other words, when cultural occupation takes place in schools, in such circumstances Ethnicity is considered as one of the main areas for the formation of underground curricula. Also, based on the data analysis, seven main themes related to this research are: preference for mother tongue on formal language, ethnicity bias of teachers and students, opposition to the content of formal curriculum, the use of ethnic symbols in schools, the spread of ethnic music and their symbols in schools, humiliating other ethnic groups and expansion of separatist ideas. Also, based on this research, the formation of underground curriculum in the field of ethnicity in schools can be explained based on resistance theory.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cultural occupation
  • underground curriculum
  • ethnicity
  • resistance theory