تبیین عوامل مؤثر بر کیفیت تدریس در دانشگاه فنی و حرفه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی،دانشگاه خوارزمی، ایران

چکیده

باورهای معرفتی معلمان که در رفتار حرفه‌ای آن‌ها دارای نقشی موثر است، تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. هدف از‌این پژوهش بررسی تأثیر متغیرهای زمینه‌ای بر باورهای معرفت‌شناسی دانشجومعلمان است. ‌این پژوهش با استفاده از رویکرد کمّی و توسط روش پیمایشی انجام شد. جامعۀ آماری شامل تمامی دانشجومعلمان رشتۀ علوم تربیتی پردیس هاشمی‌نژاد مشهد (562 نفر) در سال تحصیلی 1396-1395 است که بر اساس جدول مورگان 228 نفر به عنوان نمونه تعیین و توسط روش تصادفی طبقه‌ای نسبی انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات فهرست باورهای معرفتی با پایایی مطلوب (82/0) بود. یافته‌ها نشان داد: باورهای معرفتی دانشجویان در سطح نسبتاً بالایی قرار دارد. بین میانگین باورهای معرفتی دانشجویان برحسب سال تحصیلی آن‌ها تفاوت معناداری دیده نشد اما برحسب وضعیت تأهل تفاوت­های معناداری وجود دارد. همچنین بین پیشرفت تحصیلی و باورِ معرفتی دانشجویان نیز رابطه‌ای وجود ندارد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Factors Affecting Quality of Teaching at Technical and Vocational University

نویسندگان [English]

  • shahram eskandaripour
  • gholam reza hajihoseinnejhad
  • Majid Aliasgari
  • Ali Hosseinikhah
Faculty of Psychology and Educational Sciences, Khwarazmi University, Iran
چکیده [English]

This study aimed to explain factors affecting quality of teaching and determine their impact on teaching quality. In this study, mixed research approach and sequential exploratory strategy of classification model were used for collecting the data. The population (in the qualitative phase) consisted of staff at central organization of technical and vocational university and top technicians and researchers of technical and professional university in 2011- 2016; they were selected using combined sampling (homogeneous and snowball) method. The population in the quantitative phase also included the educational assistants, heads of research and education department, and faculty members in 2016. In the qualitative study, the exploratory interviews and semi-structured interviews were employed for data collection. In the quantitative study, the identified categories which were derived from encoding qualitative data were used to create paired comparison questionnaires; they included factors affecting quality of teaching. The results were analysed using AHP method. The findings indicated that the contribution of teacher, educational environment, and students were estimated to be 41, 33, and 26 percent, respectively. Among teacher components, the professional skills of teacher was determined to be the most important component; among student components, the academic records and experiences was determined to be the most significant component; and among educational environment components, quality educational spaces and equipment was determined to be the most effective component. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • educational quality
  • analytical hierarchy process
  • mixed research method
- بازرگان، عباس (1389)، مقدمه­ای بر روش­های تحقیق کیفی و آمیخته، تهران: نشر دیدار.
- بازرگان، عباس (1382)، ظرفیت‌سازی برای ارزیابی و ارتقای کیفیت نظام آموزش عالی تجربه‌های بین‌المللی و ضرورت‌های ملی در ایجاد ساختار مناسب، فصلنامۀ علمی پژوهشی انجمن عالی‌ایران، ش 41: 141 151.
- بازرگان، عباس (1381)، ارزشیابی آموزشی (مفاهیم، الگوها و فرایند عملیاتی)، تهران: انتشارات سمت.
- بریمانی، ابوالقاسم؛ صالحی، محمد؛ صادقی، محمدرضا (1390)، بررسی عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت آموزش عالی در دورۀ تحصیلات تکمیلی از دیدگاه دانشجویان. فصلنامۀ علمی پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، سال ششم، ش 26: 1 – 24.
- تدلی، چارلز؛ تشکری، عباس (2009)، مبانی پژوهش ترکیبی: تلفیق رویکرد­های کمی و کیفی، ترجمۀ عادل آذر و سعید جهانیان، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
- ثابت نژاد، حمیدرضا (1390)، ارزش­یابی، اعتبارسنجی و تضمین کیفیت در نظام آموزش فنی و حرفه­ای، تهران: وزارت تعاون، کار ورفاه اجتماعی: سازمان آموزش فنی وحرفه­ای کشور.
- ثمری، عیسی؛ یمنی دوزی سرخابی، محمد؛ صالحی عمران، ابراهیم و گرائی نژاد، غلامرضا (1392)، بررسی و شناسایی عوامل مؤثر در فرآیند توسعه دانشگاهی دردانشگاه­های دولتی‌ایران، مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، سال دوم، ش 4: 67- 100.
 جفریز، دیوید و همکاران (1996)، آموزش مدیریت کیفیت جامع، ترجمۀ دکتر حسین کاکویی و همکاران، تهران: انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی.
- ذوالفقاریان، محمدرضا؛ لطیفی، میثم (1390)، نظریه پردازی داده بنیاد، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق.
- رحمانی، رمضان؛ فتحی واجارگاه، کوروش (1386)، ارزش­یابی در کیفت آموزش عالی، فصلنامۀ مطالعات برنامۀ درسی، سال دوم، ش 5: 1 -26.
- سبحانی نژاد، مهدی؛ افشار، عبدالله (1387)، تبیین ماهیت و مؤلّفه­های کیفی سنجی نظام آموزش عالی­به منظور شناخت چالش­ها و طرح پا­رهای راهکارهای نوآورانه، فصلنامۀ دانشگاه آزاد اسلامی، سال دوازدهم، ش 4: 12- 40.
- طبرسا، غلامعلی؛ حسنوند، مهدی و عارف نژاد، محسن (1391)، تحلیل و رتبه بندی عوامل موثر بر بهبود کیفیت آموزش (مطالعۀ موردی: دانشگاه اصفهان)، فصلنامۀ مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی، دورۀ چهارم، ش 4، صص51-74.
- فتحی واجارگاه، کورش؛ شفیعی، ناهید (1386)، ارزش­­یابی کیفیت برنامۀ درسی دانشگاهی (مورد برنامۀ درسی آموزش بزرگ­سالان)، فصلنامۀ مطالعات برنامۀ درسی، سال اول، ش 5: 1 – 26.
- فیلیپ جی. آلتباخ؛ لیزریزبرگ، لورا‌ای، رامبلی (2009)، روندهای آموزشی عالی جهانی: رهگیری یک انقلاب دانشگاهی، ترجمۀ محمدرضا سعید آبادی و پروین احمد خانلو، تهران: موسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
- قائدی، یحیی (1380)، طراحی نظام جامع ارزش­یابی عملکرد آموزشی (دوره‌های آموزشی فنی و حرفه­ای)، طرح پژوهشی چاپ نشده.
- قدسی پور، سید حسن (1395)، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
- قورچیان، نادرقلی؛ خورشیدی، عباس (1379)، بررسی چگونگی ارتقاء کمی و کیفی دسترسی به آموزش علمی در‌ایران، تهران: انتشارات فراشناختی اندیشه.
- کرس ول، جان دبلیو (2009)، طرح پژوهش: رویکردهای کیفی، کمی و ترکیبی، ترجمۀ علی­رضا کیامنش و مریم دانای طوس، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
- کرس ول، جان، دبلیو؛ پلانو، کلارک (2007)، روش­های پژوهش ترکیبی، ترجمۀ دکتر علیرضا کیامنش و دکتر جاوید سرایی، تهران: انتشارات آییژ.
- محمد هاشمی، زهرا (1394)، طراحی در استقرار نظام ارزیابی عملکرد با استفاده از مدل AHP ، فصلنامۀ کارافن (دو فصل نامۀ علمی و ترویجی دانشگاه فنی و حرفه‌ای، سال دوم، ش 36: 69 – 70.
- مجتبی زاده، محمد (1395)، طراحی و اعتباریابی مقیاس برای سنجش کیفیت دانشگاه­های کشور. دو ماهنامۀ راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، سال 9، ش 2: 42 -62.
- معروفی، یحیی؛ کیامنش، علیرضا؛ علی عسگری، مجید؛ مهرمحمدی، محمود (1386)، ارزش­یابی کیفیت تدریس در آموزش عالی: بررسی برخی دیدگاه‌ها، فصلنامۀ مطالعات برنامۀ درسی، سال 1، ش 5: 81 - 112.
- نیک مردان، علی (1391)، معرفی نرم افزار11Expert choice، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
- هریس ام. کوپر (1385)، پژوهش ترکیبی، ترجمۀ محمدعلی حمید رفیعی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
- همتی نژاد، زهرا؛ همتی نژاد، مهرعلی (1393)، ارزیابی کیفیت خدمات آموزشی دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی گیلان بر اساس مدل سروکوال، مجلۀ مطالعات مبانی مدیریت در ورزش، سال اول، ش 3: 11-28.
- یارمحمدیان، محمدحسین؛ صدوقی، فرحناز؛ احتشامی، اصغر؛ حسین سالاریان زاده، محمد و کسایی اصفهانی، مهتاب (1389)، الگوی پیشنهادی ارزش­یابی آموزش‌های پودمانی، مجلۀ ‌ایرانی آموزش در علوم پزشکی (ویژه نامه ی توسعۀ آموزش)، سال اول، ش 10: 566-577.
- یمنی دوزی سرخابی، محمد (1391)، کیفیت در آموزش عالی، تهران: انتشارات سمت.
- یمنی دوزی سرخابی، محمد (1387)، درآمدی به عملکرد سیستم‌های دانشگاهی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
-ی منی دوزی سرخابی، محمد؛ آراسته، حمیدرضا (1385 راهنمای برنامهریزی توسعۀ دانشگاهی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
Blackmar, D. (2004). “Issues in higher education quality assurance Australian Journal of public Administration, 63 (2), 105_116.
Bulgarelli, avina andedal (2009). Accredi tadian and quality assurance in vocational education and training. Luxampourg: publications office of the European Union.
Dumond, A. (2010). 2 "L evaluation des ensignments par ls etudiants, et l' impact sur l' encadrement pedagogique des professeurs: le can de HEIG_VD" in M. F. fave_Bonnet, op. cit, pp165_178.
Fatima, H. E. (2014). Research, higher education and the quality of teaching: Inquiry in a Japanese academic context. Research in higher education journal. Vol 24. pp: 1-25.
E & Aquario. D. (2008). "Moving toward multidimensional evaluation of teaching in higher education". Higher education. 56 (5), 563_597.
Harvey, L. & Green, D. (1993). “Defining quality”. Assessment and Evaluation in higher education, 18 (1), 9_34.
Nishimachi& kodaria. (2012). Quality Assurance For Higher education in japan available on:www. niad. ac. jp
Sharmaz, k. (2006). Constructing Grounded theory: a practical Guide through qualitative analysis. Sage publication, London.
Tsinidou, M. , Gerogiannis, v. & Fitsilis, P. (2010). Evaluation of the factors that determine quality in higher education: an empirical study. Quality Assurance in education, 18 (2), 227-244. http://dx. doi. org/10. 1002/sce. 3730740105.
Vieira, Flavia. (2002). ”Pedagogic quality at university: What teachers and students think”, Quality in higher education. VOL. 8,www. ebs. co/pdf
Wood house, D. (2003). Quality Improvement through Quality Audit. Quality in Higher Education g (2): 133