بازنمایی معنایی پدیده افت تحصیلی دانش‌آموزان شاهد و ایثارگر و ارائه مدلی پارادایمیک: تحقیقی کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج

2 گروه علوم تربیتی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

چکیده

هدف این تحقیق بازنمای معنایی پدیده افت تحصیلی دانش‌آموزان شاهد و ایثارگر و ارائه مدلی پارادایمیک بود. روش‌شناسی انجام این پژوهش، کیفی و مشارکت‌کنندگان شامل کلیه دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی در مدارس شاهد، معلمان و مدیران مدارس شاهد، کارشناسان آموزشی بنیاد شهید شهرستان و ناحیه 1و 2 سنندج، اداره کل آموزش و پرورش کردستان و والدین دانش‌آموزان شاهد دارای افت تحصیلی که براساس قاعده اشباع نظری 40 نفر مورد مصاحبه قرار گرفتند. داده‌ها با روش نظریه زمینه‌ای و با کمک نرم­افزار Maxqda تحلیل‌ شد‌ند. براساس نتایج شرایط علی پدیده افت تحصیلی شامل کمبود عاطفی؛ هدایت تحصیلی ضعیف و انگیزه پایین و شرایط زمینه‌ای شامل تلاش و پشتکار پایین؛ سهل‌گیری آموزشی و رهاشدگی تحصیلی و شرایط مداخله‌گر شامل ضمانت استخدامی؛ ساختار حمایتی ضعیف نهاد و برخورداری از مزایای ایثارگری بودند. مقوله هسته تعیین شده نیز عبارت از افت تحصیلی به مثابه « پذیرش شکست در مقابل موفق شدن» بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semantic Representation of the Phenomenon of Academic Dropout of Martyr and Veteran Students and Providing a Paradigmatic Model: Qualitative Research

نویسندگان [English]

  • Leila Salimi 1
  • rafigh hasani 2
1 Sanandaj Branch, Islamic Azad University
2 Sanandaj Branch, Islamic Azad University
چکیده [English]

The aim of this study was to represent the semantic phenomenon of academic dropout of Martyr and Veteran Students and to present a paradigmatic model. Methodology of this research, qualitative and Participants included all students with academic dropout in Shahed schools, teachers and principals of Shahed schools, educational experts of the Martyr Foundation of Sanandaj City, as well as Educational Districts 1 and 2 of Sanandaj, the Kurdistan Province General Office of Education and the parents of those students who have Academic dropout . Based on the results of causal conditions, the phenomenon of academic failure, including emotional deficiency; Poor academic guidance and low motivation and Contexctual conditions including low effort and perseverance; Educational facilitation and academic dropout and intervening conditions including employment guarantee; They had a weak support structure and enjoyed the benefits of self-sacrifice. The core category was defined as academic failure as "acceptance of failure versus success."

کلیدواژه‌ها [English]

  • Semantic Representation
  • Academic Abandoned
  • Martyr and Veteran Students
  • Educational taking easy
  • Academic dropout
  • ابراهیم کافوری، کیمیا؛ ملکی، حسن و خسروی بابادی، علی اکبر. (1394). بررسی نقش عناصر برنامه درسی کلاین در افت تحصیلی درس ریاضی سال اول دوره متوسطه از دیدگاه شرکای برنامه درسی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی (دانش و پژوهش در علوم تربیتی-برنامه‌ریزی درسی)، 44، 50-62.
  • ابراهیم‌زاده، فرزاد؛ قربانی، مهرزاد؛ ناصریان، جواد و مردانی، مهناز. (1394). بروز افت تحصیلی و عوامل مرتبط با آن در دانشگاه علوم پزشکی لرستان. یافته، 66، 14-24.
  • ارجمند سیاهپوش، اسحق؛ مقدس جعفری، محمدحسن و فربغلانی، محمد. (1390). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه شهر شوش دانیال. جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، 2(2)،7-20.
  • استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت. (1386). مبانی روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمه: بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • اسکندری، مهدی؛ رستمی، علی؛ حجتی، مریم و کلی فرهود، گودرز. (1393). روندهای افت تحصیلی دانشجویان پزشکی و تأثیر عوامل دموگرافیک بر آن در دانشگاه علوم پزشکی زنجان طی سال‌های 1370-1388. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 14(2)، 174-183.
  • اسماعیل پوربندبنی، محمد؛ نادری شاد، شایان؛ کبرایی آبکنار، فائزه و غلامی، چابکی. (1396). بررسی افت تحصیلی و برخی عوامل مرتبط با آن از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گیلان. پژوهش در آموزش علوم پزشکی، 9(3)، 65-72.
  • آقایی افشار، عباس؛ فصیحی هرندی، مجید و نعمت الهی ماهانی، سیدنورالدین. (1394). گزارش یک مورد افت تحصیلی شدید دانشجوی رشته پزشکی در بدو ورود به دانشگاه با پیشینه تحصیلی عالی. گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، 12(4)، 584- 586.
  • امرایی، عاطفه. (1393). بررسی رابطه آموزش ترغیبی و برنامه درسی پنهان و افت تحصیلی در دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی شهرستان کوهدشت سال تحصیلی 93-1392. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
  • باغ شیخی، فاطمه. (1397). واکاوی تجارب زیسته دبیران و دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم در زمینه عوامل مؤثر بر ضعف عملکرد تحصیلی و راهکارهای مقابله با آن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه کاشان، دانشکده علوم انسانی.
  • پیرزاده اکبر، مهدوی عبداله و محمدی محمدعلی. (1384). ارتباط کاهش شنوایی با افت تحصیلی در دانش‌آموزان پنجم ابتدایی شهر اردبیل. مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اردبیل، 17، 225-228.
  • پیری، موسی و محمودی بردزردی، سعید. (1394). تبیین «افت تحصیلی» بر اساس مستندات و دیدگاه اعضای شوراهای دبیران شهرستان ایذه. نوآوری‌های آموزشی، 55، 87-112.
  • تاجر، سارابیگم. (1396). بررسی نقش واسطه‌ای هیجانات پیشرفت در رابطه بین جهت‌گیری هدف و پیشرفت تحصیلی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
  • جعفری، علی و عندلیبیان، امیرهوشنگ. (1397). نقش بازی‌های رایانه‌ای در افت تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه شهر تهران. فناوری آموزش، 12(3)، 211-220.
  • حاجی حسینی، زهرا. (1393). رابطه بین ترس از ارزیابی منفی و اهداف پیشرفت با خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان با افت تحصیلی در ریاضی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.
  • خزاعی، مظفر. (1392). افت تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی (نامه به سردبیر). گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، 10(4)، 380-381.
  • خیر، محمود. (1371). مقایسه بررسی علل شکست تحصیلی از دیدگاه معلمین و دانش‌آموزان مدارس ابتدایی. روانشناسی و علوم تربیتی، 11(1-2)، 0-0.
  • دارابی، مجید. (1392). بررسی عوامل مؤثر در افت تحصیلی دانش‌آموزان سال اول دوره راهنمایی و متوسطه استان البرز و ارائه راهکارهایی برای کاهش آن. شورای تحقیقات آموزش‌وپرورش استان البرز.
  • رحیمی پردنجانی، سجاد؛ حشمتی، هاشم و مقدم، زهرا. (1393). بررسی فراونی و عوامل مؤثر در افت تحصیلی دانشجویان ساکن خوابگاه دانشکده‌های پیراپزشکی و بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گلستان در سال تحصیلی 91-1390. مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه (طنین سلامت)، 2(1)، 16-27.
  • زارع، مرضیه. (1396). بررسی علل و عوامل افت تحصیلی دانشجویان دانشگاه صنعتی شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت.
  • سلسبیلی، نادر و قاسمی، نرجس. (1384). عوامل مؤثر بر شکست تحصیلی، نگاهی دوباره به عوامل درونی و بیرونی. تعلیم و تربیت، 83، 25-59.
  • شاهورانی، احمد؛ معصومی، میرمظفر؛ حسین‌زاده لطفی، فرهاد و متین پور، رحیم. (1383). علل افت تحصیلی درس ریاضی سال اول متوسطه مناطق غرب گیلان. تحقیق در عملیات در کاربردهای آن (ریاضیات کاربردی)، 1(3)، 1-16.
  • شکرکن، حسین؛ حقیقی، جمال و پولادی، محمدعلی. (1379). بررسی عوامل مهم افت تحصیلی در دبیرستان‌های پسرانه شهرستان اهواز. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، 7(3-4)، 103-114.
  • طاهری، عبدالمحمد و فیاضی، مهسا. (1390). بررسی علل افت انگیزش تحصیلی از دیدگاه دانش‌آموزان دوره پیش‌دانشگاهی با توجه به جنسیت و زمینه‌های خانوادگی آن‌ها. فناوری آموزش، 5(4)، 287-298.
  • غلامی پور جزستانی، مژگان. (1396) رابطه امید تحصیلی با پیشرفت تحصیلی و انگیزه تحصیلی با نقش واسطه‌ای خوش‌بینی تحصیلی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
  • فتی، لادن؛ آذری، شیدا، برادران، حمید و اطلسی، رشا. (1392). مرور سیستماتیک بررسی علل افت تحصیلی دانشجویان پزشکی. گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، 10(2)، 31-38.
  • فدوی رودسری، آزاده؛ صالحی، کیوان، خدایی، ابراهیم؛ مقدم‌زاده، علی و جوادی ‌پور، محمد. (1398). مدل شبکه بیزی عوامل مرتبط با افت تحصیلی دانشجویان دانشگاه تهران. مجله علوم روان‌شناختی، 76، 417-429.
  • کوهی نصرآبادی، محسن؛ نوابی پور، میثم؛ گنجی، محمد و صفوی، سیدمحسن. (1392). تبیین نقش عوامل سازمانی در افت تحصیلی دانشجویان و راهکارهای کنترل و کاهش آن (مطالعه موردی، دانشگاه کاشان). مدیریت فرهنگ‌سازمانی، 11(3)، 141-168.
  • محمدپور، احمد. (1390). فراروش (بنیان‌های فلسفی و عملی روش تحقیق ترکیبی در علوم اجتماعی و رفتاری). تهران: جامعه‌شناسان.
  • محمودی، حشمت‌الله؛ عرفانی، نصرالله و محققی، حسین. (1396). تدوین مدلی به‌منظور تبیین و پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی بر پایه نیازهای بنیادین روان‌شناختی و انگیزش پیشرفت تحصیلی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 2(26)،67-80.
  • محمودی، فرشته و مهدی زاده اشرفی، علی. (1398). بررسی الگوی یک دوره آموزش بدو ورود در راستای پیشگیری از افت تحصیلی دانشجویان رشته دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی تهران. تحقیق در علوم دندانپزشکی، 61، 227-233.
  • مطیعی لنگرودی، سیده طیبه؛ یعقوبی، نرگس و مقدم زاده، علی. (1389). فرا تحلیل تحقیقات انجام‌شده در حوزه افت تحصیلی فرزندان شاهد در بنیاد شهید و امور ایثارگران طی سال‌های 1373 تا 1385. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 4(9)، 117-143.
  • معصومی، میرمظفر؛ حسین زاده لطفی، فرهاد؛ شاهورانی، احمد و رشیدیان، زهرا. (1386). بررسی علل افت تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر خرم آباد در درس ریاضی. تحقیق در عملیات در کاربردهای آن (ریاضیات کاربردی)، 4(14)، 75-88.
  • مقیمی، سیدمحمد؛ خنیفر، حسین؛ زروندی، نفیسه؛ جوکار، احمد؛ بیان معمار، سیداحمد؛ فرجی ارمکی، اکبر. (1389). مطالعه و بررسی رابطه بین عوامل آموزشی و افت تحصیلی در میان دانش‌آموزان پسر آموزشگاه‌های راهنمایی. مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی،3(4)، 144-160.
  • مهدیون، زهراالسادات؛ خاتونی، علیرضا، عبدی، علیرضا و جعفری، فرانک. (1395). بررسی میزان افت تحصیلی و عوامل مرتبط با آن از دیدگاه دانشجویان دانشکده پرستاری و مامایی کرمانشاه در نیمسال اول سال تحصیلی 91-1390. آموزش پرستاری، 19، 1-8.
  • مهقانی جمال الدین، سعید و جناآبادی، حسین. (1398). اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری. راهبردهای شناختی در یادگیری، 7(12)، 1-15.
  • مومنیان، سمیه؛ عابدینی، پور اکرم، صدیقیان، طاهره و طاهری، لیلا. (1397). بررسی نگرش دانشجویان نسبت به رشته‌ی تحصیلی خود و رابطه‌ی آن با برخی عوامل افت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در سال 1394. توسعه آموزش در علوم پزشکی، 32، 68-78.
  • نعیمی، ابراهیم. (1396). پیش‌بینی افت تحصیلی بر اساس میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و احساس ارزش شخصی. پژوهش‌های مشاوره (تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره)، 62، 189-206.
  • نوری، فریده؛ میرشاه جعفری، سید ابراهیم و سعادتمند، زهره. (1394). بررسی رابطه بین خودباوری تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در درس فیزیک مبتنی بر انگیزه تحصیلی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 2(19)، 75-89.
  • الهام‌پور، حسین. (1384). عوامل مؤثر بر افت تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه سوم راهنمایی شهر اهواز. مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، 6(1)، 47-64.
  • یارمحمدی اصل، مسیب و مقامی، حمیدرضا. (1389). بررسی عامل‌های مؤثر بر افت تحصیلی درس ریاضی دوره متوسطه (منطقه سردرود). علوم تربیتی (مجله علوم تربیتی و روانشناسی)، 89، 27-44.
  • Ahmad, N.A., Siti Aishah, H., Abdul Razak, A., Chua, L.N. & Nor Hashim, O. (2016). The Typology of Parental Engagement and Its Relationship with the Typology of Teaching Practices, Student Motivation, Self-Concept and Academic Achievement. Journal of Management and Marketing Review, 1(1): 1-8.
  • Akcakin, V. (2018). Teaching Mathematical Functions Using Geometric Functions Approach and Its Effect on Ninth Grade Students’ Motivation. International Journal of Instruction,11(1): 17-32.
  • Asarta, C. J. & Schmidt, J. R. (2017). Comparing student performance in blended and traditional courses: Does prior academic achievement matter?. The Internet and Higher Education, 32(1), 29-38.
  • Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide through Qualitative Analysis. Sage Publications Ltd.
  • Corbin, J. & Strauss, A. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. London: Sage Publications.
  • Corbin, J. & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Sage Publications, Inc.
  • Costa, E.B., Fonseca, B. Santana, M.A. & Ferreira de Araujo, F. (2017). Evaluating the effectiveness of educational data mining techniques for early prediction of students' academic failure in introductory programming courses. Computers in Human Behavior, 73:247-256.
  • Creswell, J. (1998). Research Design: choosing among five traditions. Sage Publication.
  • Glaser, B. & Strauss, A. (1967). Discovery of Grounded Theory. Transaction Publishers, U.S. Publisher.
  • Helal, S (2019). Identifying key factors of student academic performance. International Journal of Data Science and Analytics,7(3): 227-245.
  • Iglesia, A., Freiberg Hoffmann A, & Liporace, F. (2017). Perceived parenting and social support: can they predict academic achievement in Argentinean college students?. Psychol Res Behav Manag, 3, 251–259.
  • Jiang, Y., Rosenzweig, E. Q. & Gaspard, H. (2018). An expectancy-value-cost approach in predicting adolescent students’ academic motivation and achievement. Contemporary Educational Psychology, 54, 139-152.
  • Mureithi, Z.N. & Mwangi, B.N. (2019). Influence of selected factors on academic performance of public school learners in nyeri central sub-country, nyeri country, Kenya. Journal of Education and Practices, 2(1): 27-42.
  • Neuman, A. & Guterman, O. (2016). Academic achievements and homeschooling—It all depends on the goals. Studies in Educational Evaluation, 51, 1-6.
  • Neuman, L.(2000). Social Research Methods, Third Edition, London: Allyn and Bacon.
  • Rastege, A. Zare, H. Sarmadi, M. R. & Hosseni, F.(2016). Analytical approach to student perception of the classroom and academic negligence: acomparative studyof traitional and virtual training courses Tehran university. Journal of new approaches in educational research. 4(16): 164-151.
  • Sarra, A. Fontanella, L. & Dizio, S. (2018). Identifying Students at Risk of Academic Failure within the Educational Data Mining Framework. Springer Science+Business Media B.V., Soc Indic Res.
  • Yousef, D.A. (2019) .Determinants of the academic performance of undergraduate students in statistics bachelor’s degree program: A study in an Arabic setting. Quality Assurance in Education, 27(1) 13-23.
  • Zhang, X., Kiuru, N., Laursen, B., Aunola, K., Lerkkanen, M. K., Leskinen, E. & Nurmi, J. E. (2016). Positive teacher affect and maternal support facilitate adjustment after the transition to first grade. Merrill-Palmer Quarterly, 62(2), 158-17.