بررسی سازگاری محتوای آموزشی شکل های هندسی در دوره پیش دبستانی با اهداف راهنمای برنامه این دوره در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشگاه الزهرا

3 پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی

چکیده

هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای آموزش شکل­های هندسی دوره پیش دبستانی با توجه به «محور تشخیص و تمیز اشیاء و اَشکال و ویژگیهای آن­ها» از راهنمای برنامه پیش­دبستانی، منتشر شده در سال 1396 بود. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی از گونه اَسنادی بود. ابتدا 10 معیار تحلیل فعالیت­های آموزش هندسه از سه سطح  نظریه بازبینی­شده فن­هیلی توسط کلمنتس و باتیستا، شامل «پیش­تشخیصی»، «وفقدهنده» و «تحلیل» استخراج شد. سپس پنج کتاب از سه منبعِ کتابنامه رشد آموزش‌و‌پرورش، بخش­نامه سازمان بهزیستی و توصیه مراکز پیش‌دبستانی انتخاب و فعالیت‌های مربوط به شکل‌های هندسی آن‌ها بر اساس معیارهای مستخرج، مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد بالاترین درصد فراوانی فعالیت‌های آموزشی به معیارهای سطح یک (وفق‌دهنده) و کمترینِ آن به معیار سطح صفر (پیش‌تشخیصی) اختصاص یافت. درمجموع، محتوای شکل‌های هندسی کتاب‌های آموزشی پیش‌دبستانی نیاز به بازنگری دارد و توصیه می‌شود فعالیت‌های آموزشیِ سطح بالا به کتاب‌های پایه‌های بالاتر انتقال یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examining the Compatibility of the Educational Content of Geometric Shapes in the Level of Preschool with the Goals of the Curriculum Guide of this Level in Iran

نویسندگان [English]

  • Nasim Imani 1
  • maryam mohsenpour 2
  • Soheyla Gholam Azad 3
1 Faculty of Psychology and Educational Sciences, Al-Zahra University, Tehran, Iran
2 Alzahra Un
3 Educational Research Institute, Educational Research and Planning Organization
چکیده [English]

The aim of the present study was to investigate the educational activities of the preschool mathematics books regarding geometric shapes using documentary method. For the analysis, we used the document published in 1396 (2017) by the Ministry of Education in Iran for preschool level., as well as the zero, first and second level of the revised Van Hiele Model (Clementes and Batista, 1992) including Pre-recognition, Syncretic and analysis as the criteria. At first level, 10 criteria for analyzing activities of geometry shapes from the first three levels of the revised Van Hiele Model (Clementes and Batista, 1992) exteracted. Then five textbooks which were recommended by Education Growth Bibliography, Welfare Organization and several preschool centers selected and their geometric shapes content evaluated according to the 10 extracted criteria. Results showed the highest frequency of educational activities belonged to level one and the lowest frequency beloged to zero level of the revised Van Hiele model. The study concluded that the content of the preschool mathematics books needs to be revised and the educational activities of higher level than two recommended to be transferred to higher grade mathematics textbooks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geometric Shapes
  • Preschool Level
  • Educational Program Guide
  • Van Heile Model
امیری، محسن. (1392). مدل دوبُعدی اشتباه مفهومی و خطا در ریاضی بر اساس نظریه تفکر هندسی ون­هیلی و دانش مفهومی و رویه­ای. پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد. آموزش ریاضی. دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی.
بازرگان، عباس. (1394). ارزشیابی آموزشی (ویراست 3 با تجدیدنظر). تهران: سمت.
بخش‌نامه کتاب­های مناسب مهدهای کودک- مرداد 1398 (3 شهریور 1398). سازمان بهزیستی کشور.
تاجیک­خاوه، مجید. (1391). بررسی تفکر هندسی دانش­آموزان بر اساس نظریه ون­هیلی. پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد. رشته آموزش ریاضی. دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی.
خانی، سحر. (1394). ارزیابی برنامه­های درسی دوره پیش­دبستانی از منظر مربیان آموزشی شهر سنندج. پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد. برنامه‌ریزی درسی. دانشگاه کردستان.
سعیدپور پاریزی، شعله. (1389). تأثیر فعالیت­های یادگیری چند رسانه­ای بر اساس مدل فن­هیلی بر توسعه تفکر هندسی دانش­آموزان دوره پیش­دبستانی. پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد. رشته آموزش ریاضی. دانشگاه شهید باهنر کرمان.
غلام­آزاد، سهیلا. (1379). رویکردهای نوین آموزش هندسه. مجله رشد آموزش ریاضی. سال پانزدهم، شماره 59 و 60. صص. 18 تا 25. دفتر انتشارات کمک آموزشی، سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.
فضلی، رخساره. (1396). رابطه سرنوشت کودک با کیفیت آموزش در دوره پیش­دبستانی. ماهنامه تخصصی اولیاء و مربیان: نشریه تخصصی پیوند. شماره 449، صص. 10 و 11.
کبیری، مسعود. (1392). طرح پژوهشی ارزشیابی کتاب­های ریاضی دوم و ششم دبستان. پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.
کربلایی­محمدحسن، زهرا . (1398). بررسی محتوای کتب ریاضی و شیوه­های ارائه آن در پیش­دبستان­های شهر تهران. سومین همایش تربیتی شناختی. تهران: انجمن روان­شناسی تربیتی ایران.
گرجی­پور شوبی، فرشید. (1397). سطح یادگیری استدلال هندسی دانش­آموزان پایه نُهم بر اساس نظریه ون­هیلی. پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد. رشته آموزشی ریاضی. دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی.
گروه پیش­دبستانی دفتر برنامه­ریزی و تالیف کتب درسی ]سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی[. (1396). راهنمای برنامه و فعالیت­های آموزشی و پرورشی دوره پیش­دبستانی به انضمام اساسنامه و اصول و چهارچوب برنامه دوره مصوب شورای عالی آموزش و پرورش. انتشارات مدرسه، سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.
لطفی، اعظم. (1390). تحلیل محتوای کتاب‌ ریاضی پایه چهارم و پنجم ابتدایی بر پایه نظریه ربع‌های مغزی ند هرمان. پایان­نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد. رشته برنامه‌ریزی درسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
لیاقتدار، محمدجواد؛ عریضی، حمیدرضا؛ امینی، نرجس و صدرارحامی، سعیده. (1390). نگرش دانش­آموزان دبیرستان­های دخترانه شهرستان تیران و کرون نسبت به آموزش درس هندسه به شیوه فن­هیلی. فصل­نامه نوآوری­های آموزشی، سال دهم، شماره (3) 39، صص. 75 تا 99. سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.
یافتیان، نرگس و صفابخش چکوسری، اشرف. (1398). تحلیل محتوای هندسه پایه هشتم بر اساس سطوح تفکر هندسی فن­هیلی. مجله رشد آموزش ریاضی. دوره 36، شماره 3، صص. 4 تا 11. دفتر انتشارات کمک آموزشی، سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.
Aktaş Arnas, Y., & Aslan, D. (2010). CHILDREN'S CLASSIFICATION OF GEOMETRIC SHAPES. Journal of the Cukurova University Institute of Social Sciences, 19(1) :254-270.
Casa, T. M., Firmender, J. M., Gavin, M. K., & Carroll, S. R. (2017). Kindergarteners’ achievement on geometry and measurement units that incorporate a gifted education approach. Gifted Child Quarterly, 61(1), 52-72.
Chang, K. E., Sung, Y. T., & Lin, S. Y. (2007). Developing geometry thinking through multimedia learning activities. Computers in Human Behavior23(5): 2212-2229.
Clements, D. H. (1998). Geometric and spatial thinking in young children, Opinion Paper. National Science Foundation. Arlington, VA.
Clements, D. H. (2004). Geometric and spatial thinking in early childhood education. Engaging young children in mathematics: Standards for early childhood mathematics education, 267-297.
Clements, D. H., & Battista, M. T. (1992). Geometry and spatial reasoning. Handbook of research on mathematics teaching and learning, 420-464.
Clements, D, H; & Sarama, J. (2000). Young children's ideas about geometric shapes. Teaching children mathematics6(8): 482-482.
Clements, D. H., & Sarama, J. (2011). Early childhood teacher education: The case of geometry. Journal of mathematics teacher education14(2):133-148.
Connolly, S. (2010). The impact of Van Hiele-based geometry instruction on student understanding. Thesis for the degree MS in Mathematics, Science, and Technology Education. St. John Fisher College.
Davis, G. A; & Hyun, E. (2005). A Study of Kindergarten Children's Spatial Representation in a Mapping Project. Mathematical Education Research Journal. 17 (1): 73-100.
De Villiers, M. (2010). Some reflections on the van Hiele theory. In Invited plenary from 4th Congress of teachers of mathematics.
Fesakis, G., Sofroniou, C., & Mavroudi, E. (2010). Using the internet for communicative learning activities in kindergarten: The case of the “Shapes Planet”. Early Childhood Education Journal38(5): 385-392.
Fuys, D., Geddes, D., & Tischler, R. (1988). The Van Hiele Model of Thinking in Geometry among adolscents. Journal for research in mathematics education. Monograph3, i-196.
Guncaga, J., Tkacik, Š., & Žilková, K. (2017). Understanding of Selected Geometric Concepts by Pupils of Pre-Primary and Primary Level EducationEuropean Journal of Contemporary Education, 6(3): 497-515.
Hoffer, A. (1981). Geometry is more than proof. The Mathematics Teacher, 74(1):11-18.
Inan, H. Z., & Dogan-Temur, O. (2010). Understanding kindergarten teachers’ perspectives of teaching basic geometric shapes: a phenomenographic research. ZDM42(5), 457-468.
Jayathirtha, G. (2018). An analysis of thr National intended geometry curriculum. Contemporary Education Dialogue. 15 (2): 1-21.
Jung, M., & Conderman, G. (2017). Early Geometry Instruction for Young Children. Kappa Delta Pi Record, 53(3), 126–130.
Mahmood. Kh. (2009). Indicators for a Quality Textbook Evaluation Process in Pakistan. Journal of Research and Reflections in Education.3(2): 158-176.
Mason, M. (2007). The van Hiele levels of geometric understanding. Colección Digital Eudoxus, 1(2).
Mellor, K; Clark, R; Essien, A, A. (2018). Affordances for learning linear functions: A comparative study of two textbooks from South Africa and Germany. Pythagoras - Journal of the Association for Mathematics Education of South Africa, 39(1): a378, 1-12.
Milburn. F.T; Lonigan. J. C; DeFlorio. L; Klein. A. (2018). Dimensionality of preschoolers’ informal mathematical abilities. Early Childhood Research Quarterly.2(47): 487-495.
National Council of Teachers of Mathematics (NCTM) (2000). Principles and standards for school mathematics. National Council of Teachers of Mathematics, Reston, Va: NCTM.
Noraini, I. (2005). Teaching and learning mathematics. Malaysia: Utusan publication.
Ontario Ministry of Education. (2008). Geometry and spatial sense, Grades 4 to 6: A Guide to Effective Instruction in Mathematics, kindergarten to Grade 6. Toronto: Author.
Seah, R. (2015). Reasoning with Geometric Shapes. Australian Mathematics Teacher, 71(2): 4-11.
Siew, N. M., Chong, C. L., & Abdullah, M. R. (2013). Facilitating students’ geometric thinking through Van Hiele’s phase-based learning using tangram. Journal of Social Sciences9(3): 101-111.
Teppo, A. (1991). Van Hiele levels of geometric thought revisited. The mathematics teacher, 84(3): 210-221.
Van de Walle, John A. (2001). Geometric Thinking and Geometric Concepts. In Elementary and Middle School Mathematics: Teaching Developmentally, 4th ed. Boston: Allyn and Bacon.
Van de Walle, J. A. (2007). Geometric Thinking and Geometric Concepts. In Elementary and Middle School Mathematics: Teaching Developmentally, 4th ed. Boston: Allyn and Bacon.
Van Hiele, P. (1957). The Child’s Thought and Geometry. In (Eds.) T. Carpenter, J. Dossey, & J. Koehler. (2004). Classics in Mathematics Education Research. National Council of Teachers of Mathematics.
Van Hiele, P. (1959). Levels of mental development in geometry. Dortrecht.
Van Hiele, P. (1986). Structure and Insight: A Theoty of Mathematics Education. Academic Press
Van Hiele, P. M. (1999). Developing geometric thinking through activities that begin with play. Teaching children mathematics5(6), 310-316.
Zaranis, N. (2012). The use of ICT in preschool education for geometry teaching. Learning Science in the Society of Computers. International Conference for Research in Science and Mathematics Education (CRECIM). Barcelona, Spain.
Zaranis, N., & Synodi, E. (2017). A comparative study on the effectiveness of the computer assisted method and the interactionist approach to teaching geometry shapes to young children. Education and Information Technologies, 22(4): 1377-1393.