نظریه و عمل در برنامه درسی

نظریه و عمل در برنامه درسی

برنامه درسی پیش‌بینی‌نشده؛ به‌عنوان پیامد عصر کرونا و پساکرونا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 رئیس نظارت و ارزشیابی آموزشی شرکت ملی نفت ایران و عضو اصلی هیات مدیره انجمن مطالعات برنامه درسی ایران
2 دانشگاه تبریز
چکیده
با پیدایش و شیوع ویروس کرونا بخش‌های مختلف جوامع گوناگون با چالش‌های جدی روبه‌رو شدند. نهاد آموزش از اساسی‌ترین کانون‌های دگرگون شده جهان در دوران اپیدمی ویروس کرونا به شمار می‌رود. این دگرگونی‌های حاصل از شیوع ویروس کرونا و تغییرات آن در برنامه‌های درسی رسمی و غیررسمی، پژوهشگران را بر آن داشت که بر اساس رسالت تخصصی و تحصیلی خود به ارائه مفهومی نو در حوزه مطالعات برنامه درسی مبادرت ورزند و عنوان " برنامه درسی پیش‌بینی نشده" را برگزینند. برای دستیابی به هدف پژوهش از راهبرد توسعه مفهومی بهره گرفته شده است. از معیارهای تجویزی زیگر و نظرات خبرگان نیز جهت اعتبارسنجی تحلیل‌ها و یافته‌های پژوهش استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سرگشتگی جامعه تعلیم و تربیت، عدم درک جامعه تعلیم و تربیت نسبت به این‌گونه اتفاقات، آماده نبودن جامعه تعلیم و تربیت و نداشتن برنامه مشخص از جمله مصادیق برنامه درسی پیش‌بینی‌نشده به شمار می‌رود. این نوع برنامه درسی از وجوه مثبت و چالش‌برانگیز نیز برخوردار است که در یافته‌ها بدان اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Unpredictable Curriculum; As a Consequence of the Corona and Post-Corona Eras

نویسندگان English

Saeid Safaei Movahhed 1
Sohrab muhammadipouya 2
1 The head of educational monitoring and evaluation of the National Iranian Oil Company and the main member of the board of directors of the Iranian Curriculum Studies Association
2 Tabriz UN
چکیده English

With the emergence and spread of the corona virus, different sections of different societies faced serious challenges. The institution of education is one of the most fundamental centers of change in the world during the coronavirus epidemic. These changes resulting from the outbreak of the coronavirus and its changes in formal and informal curricula have led researchers to present a new concept in the field of curriculum studies based on their professional and educational mission, entitled "Unpredictable Curriculum". Choose. To achieve the research goal, a concept development strategy has been used. Sieger's prescriptive criteria and expert opinions have also been used to validate the analyzes performed. Findings show that the confusion of the education community, lack of understanding of the education community about such events, unpreparedness of the education community and lack of a clear curriculum are examples of unforeseen curriculum. This type of curriculum also has positive and challenging aspects that are mentioned in the findings.

کلیدواژه‌ها English

Unforeseen curriculum
Conceptual development
Positive effects
Challenging aspects
باقری نوع‌پرست، خسرو (1399). اگر کرونا آغازگر یک نوزایی باشد ...، در جستارهایی در آموزش عالی، علم و بحران کرونا در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران.
باقری، خسرو (1380). تربیت دینی در برابر چالش قرن بیست و یکم، بازتاب اندیشه، شماره 15.
برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران (1391). مصوبه اسفندماه. تهران: شورای عالی آموزش‌وپرورش با همکاری سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
حسن زاده، محمد (1398). حوادث پیش‌بینی نشده، مدیریت اطلاعات و رفتار شهروندی، فصلنامه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 5(4): 8-1.
خورسندی طاسکوه، علی (1399). مفهومینگی «آموزش عالی مجازی پیشرفته» در عصر پساکرونایی، در جستارهایی در آموزش عالی، علم و بحران کرونا در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران.
درویش، جواد (1399). تأثیرات کرونا بر باورهای دینی؛ از گرایش به خداباوری تا گذار از دین‌داری مناسکی، خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، منتشر شده در تاریخ 29/01/1399، نشانی دسترسی به متن https://iqna.ir/fa/news/3892098
دهخدا، علی اکبر (1377). لغت‌نامه علی اکبر دهخدا، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
رحمانی، جبار (1399). دنیای پساکرونا و لزوم بازاندیشی درباره «علم – در – جامعه» تأملی پیرامون بازاندیشی در مسئولیت اجتماعی دانشگاه ایرانی و الگوهای سواد علمی در جامعه»، در جستارهایی در آموزش عالی، علم و بحران کرونا در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران.
رحیمی، بهروز، دهقانی، مرضیه (1399). جغرافیای مطالعات برنامه درسی در ایران: قلمرو روش‌شناسی، نامه آموزش عالی، 13(50): 174- 145.
سیاست‌های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش‌وپرورش (1392). ابلاغی مقام معظم رهبری، مورخ 05/02/1392.
سجادیه، نرگس، محمدی پویا، سهراب (1396). تحلیل تطبیقی محتوای کتاب‌های تعلیمات اجتماعی چاپ قدیم و جدید پایه چهارم ابتدایی بر اساس اصول معرفت‌شناختی تربیت، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 12(47): 94-69.
سراجی، فرهاد؛ موحدی، رضا و سیاحت خواه، منیر (1393). بررسی میزان برخورداری مدرسان دانشگاه‌های مجازی از مهارت‌های تدریس در این دوره‌ها، فصلنامه فناوری آموزشی، 8(4): 257-245.
شریفیان، فریدون (1393). بررسی روند پدید آیی پژوهش برنامه درسی و طبقه‌بندی سنت‌ها و صاحب‌نظران فعال در آن، رویکردهای نوین آموزشی، 9(1): 36-1.
صفایی موحد، سعید (1396). واکاوی و تبیین ماهیت و ابعاد برنامه درسی تبلوریافته: مفهومی نو برای پدیده‌ای آشنا، فصلنامه پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی، 2(9): 16-1.
عاملی، سعیدرضا (1399). ظرفیت‌های کرونا برای بازمهندسی اجتماعی و تقویت نظام یادگیری در فضای مجازی: ضرورت ظرفیت‌سازی برای شهر هوشمند علم ایرانی، در جستارهایی در آموزش عالی، علم و بحران کرونا در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران.
فتحی واجارگاه، کورش؛ خراسانی، اباصلت و رودی، محمد تقی (1391). علل گرایش به آموزش در خانه از نظر والدین کودکان آموزش دیده در خانه: مطالعه کیفی تجربیات والدین، پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 9(2): 13-1.
فتحی واجارگاه، کورش (1393). اصول و مفاهیم اساسی برنامه‌ریزی درسی، تهران، انتشارات علم استادان.
فرنوش، غلامرضا؛ علیشیری، غلامحسین؛ حسینی ذیجود، سید رضا؛ درستکار، روح‌الله و جلالی فراهانی، علیرضا (1399). شناخت کرونا ویروس نوین – 2019 و کووید – 19 بر اساس شواهد موجود – مطالعه موردی، مجله نظامی، 22(1): 11-1.
قادری، سید علی؛ مهرام، بهروز؛ سعیدی رضوانی، محمود؛ نوغانی دخت بهمنی، محسن و کرمی، مرتضی (1398). واکاوی نظریه‌های برنامه درسی بر مبنای طبقه‌بندی میلر به‌منظور شناسایی بستر نظری مناسب برای طراحی برنامه‌های درسی مبتنی بر شرایط بحران، دو فصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، 7(13): 298- 261.
قادری، مصطفی (1392). تحلیل تاریخی معانی و مقاصد نومفهوم گرایی در رشته‌ی مطالعات برنامه درسی، دو فصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، 1(1): 72-49.
محمدی پویا، سهراب؛ ایمان زاده، علی؛ محمدی پویا، فرامرز و زارعی، احمد (1398). پدیدارشناسی موانع برنامه درسی تربیت جنسی در مقطع متوسطه، دو فصلنامه دین و ارتباطات، 26(1): 334-303.
محمدی پویا، سهراب (1399). آموزش‌وپرورش و کرونا؛ چالش‌ها، ارزیابی اقدامات، تحولات پساکرونا و سیاست‌های گذر از بحران، تهران: انتشارت پژوهشکده حکمت.
محمدی پویا، سهراب؛ ادیب، یوسف و زارعی، احمد (1399). راهبردهای مناسبِ افزایش پیوند خانه، مدرسه و جامعه؛ تأملی در تجربیات جهانی، فصلنامه مدیریت مدرسه، 8(3): 370-336.
معین، محمد (1388). فرهنگ فارسی معین، تهران، انتشارات امیرکبیر.
مهرمحمدی، محمود (۱۳۹۹). آیا کرونا نشانه‌ای از انقلاب در آموزشگری آموزش عالی است؟ منتشر شده در پایگاه خبری رب، https://rabnews.ir/13153/
میرزائی، حسین (1399). ما و کرونا: تأملی در باب نسبت آموزش عالی، علم و بحران کرونا، جستارهایی در آموزش عالی، علم و بحران کرونا در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران.
یادگارزاده، غلامرضا (1397). شناسایی مؤلفه‌های مسئولیت حرفه‌ای متخصصان برنامه درسی، مجله پژوهش‌های برنامه درسی، 8(2): 223-119.
Coombs, Jerrold R. and Daniels, Le Roi B. (1991). Philosophical inquiry: conceptual analysis. In Edmond C. Short (Ed.) Forms of Curriculum Inquiry (pp.60-89). State University of New York Press, New York.
Cooper, H. C., & Valentine, J. C. (2001). Using research to answer practical questions about homework. Educational Psychologist, 36(3), 143-153.
Davis, B. (1989). A successful parent involvement program. Educational Leadership, 47(2), 19- 23.
Taleb, Nassim Nicholas (2010). The Black Swan: Second Edition: The Impact of the Highly Improbable, New York, Random House Trade Paperbacks.