گونه شناسی سبک نظارت پژوهشی استادان راهنما در ایران: ازتسهیل گری تا فرمان دهی!

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

شرکت ملی نفت ایران استادیار-دانشگاه تهران

چکیده

 

هدف اصلی این پژوهش، بررسی شیوه هدایت پایاننامهها و رسالههای دانشجویی توسط استادان راهنما در حوزههای علوم رفتاری است. بدین منظور با استفاده از راهبرد نمونهگیری ملاک محور، 45 دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری رشتههای مدیریت، علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره و اقتصاد به شیوهی هدفمند و با رعایت اصل اشباع دادهها برگزیده شده و با بکارگیری مصاحبههای نیمه ساختار یافته و غیر رسمی دادههای لازم جمعآوری شدند. بر اساس یافتههای حاصل و بر مبنای 4 معیار روابط قدرت، سطح یاددهی ـ یادگیری، میزان حمایت، و انتظار متقابل میتوان 4 سبک اصلی اساتید ایرانی در فرایند نظارت پژوهشی را به شرح ذیل دانست: سبک فرمانده ـ سرباز، سبک تسهیلگر ـ شبکه ساز، سبک آزاد گذارنده، و سبک استثماری

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Research supervision styles in Iranian academia: from facilitation to exploitation!

نویسنده [English]

  • Saeid Safaei Movahhed
National Iranian Oil Company
چکیده [English]

number of postgraduate students has been growing exponentially in Iran in the last two decades. That is while the number of faculty has not increased proportionally to keep up with the fast growth. Hence, the student-faculty ratio has widened, turning thesis and dissertations into chaotic scene. Accordingly, this paper aims at uncovering how Iranian professors supervise postgraduate research projects in such a complex unprecedented context. The research participants are 45 postgraduate students who were selected purposively by criterion sampling strategy and interviewed by informal and in-depth techniques. Methodologically, the research may be deemed as grounded theory with emergent design (proposed by Charmaz). Thus, the data were analyzed at two levels, namely initial and focused (secondary) coding, and a quadripartite typology emerged consequently

کلیدواژه‌ها [English]

  • research supervision
  • postgraduate studies
  • emergent grounded theory
  • academic exploitation
  • research supervision style
عطاران، محمد؛ زین آبادی، حسن و طولابی، سعید (1387)، روابط استاد راهنما و دانشجو در نگارش رساله‌های دکتری: یک مطالعه موردی، ارائه‌شده در نهمین همایش سالیانه انجمن مطالعات برنامه درسی ایران، تبریز: دانشگاه تبریز.
عطاران، محمد؛ زین آبادی، حسن و طولابی، سعید (1389)، انتخاب استاد راهنما و رابطۀ استاد راهنما- دانشجو: دیدگاه‌های دانش‌آموختگان دورۀ دکترای برنامۀ درسی و آموزشی، فصل‌نامۀ مطالعات برنامۀ درسی، س 4، ش 16، بهار 1389: 129-96.
فراستخواه، مقصود (1389)، دانشگاه و آموزش عالی، تهران: ‌نشر نی.
فعلی، سعید؛ پزشکی‌راد، غلامرضا و چیذری، محمد (1385)، «بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های پژوهشی تولید علم»، فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ش 42
فیلیپس، ام. اس؛ پیو، دی. اس (1375)، چگونه می‌توانید دکترا بگیرید، ترجمۀ حسین غریبی و معصومه علوی، تهران:]بی نا[.
قارون، معصومه. (1375)، بررسی راه‌های تأمین مالی دانشگاه‌ها، تهران: موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی.
قاضی طباطبایی، محمود؛ ودادهیر، ابوعلی (1379)، «سوگیری هنجاری و اخلاقی در پژوهش‌های دانشگاهی»، فصلنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، ش 180 و 181: 187-226.
محبت، هدیه (1389)، آسیب‌شناسی نظارت اعضای هیئت‌علمی بر پایان‌نامه‌های دانشجویان دوره کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی تهران سال تحصیلی 89-1388، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی.
ملک، حسین (1381)، «بررسی تحصیلات تکمیلی در نظام آموزش عالی دوره‌های دکتری علوم انسانی- از منظر اعضای هیئت‌علمی این دوره‌ها»، مجله علمی- پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، دورة دوم (پیایی 31)، پاییز و زمستان: 327-354.
نیلی، محمدرضا؛ نصر، احمدرضا و اکبری، نعمت‌اله (1386)، «بررسی کیفیت راهنمایی پایان‌نامه‌های دوره کارشناسی ارشد»، دوماهنامه علمی پژوهشیِ دانشور رفتار دانشگاه شاهد، س 14، ش 24، شهریور 1386
Acker, S., T. Hill, et al. (1994). "Thesis Supervision in the Social- Science- Managed or Negotiated.» Higher Education 28 (4): 483-493.
Aguinis, Herman, Nesler, Mitchel S., Quigley, Brian M., Lee, Suk-Jae, and Tedeschi, James T. (1996). Power Bases of Faculty Supervisors and Educational Outcomes for Graduate Students. Journal of Higher Education, 67, No. 3, (May/June 1996).
Anderson, C., Day, K. & McLaughlin, P. (2006). "Mastering Dissertation: Lecturers' Representation of the Purposes and Processes of Master's Level Dissertation Supervision". Studies in Higher Education, Vol. 31 No. 2, pp. 149-168.
Armitage, A. (2006). "Consultant or Academic?: Frameworks of Supervisory Practice to Support Student Learning and Postgraduate Research: The Higher education Academy Annual Conference held at Royal Holloway College. London: Royal Holloway College.
Armstrong, S. J. (2004). "The impact of supervisor's cognitive styles on the quality of research supervision in management education.» British Journal of Educational Psychology. 74. 599-616.
Barrat, A. (2004). "The Dissertation: What Sort of Animal is it and how might it be Better Trained?«The British Journal of Theological Education, Vol. 14 no. 2, pp. 208-228.
Bartlett, A. and G. Mercer (2000). "Reconceptualizing Discourses of Power in Postgraduate Pedagogies". Teaching in Higher Education 5(2): 195-204.
Blase, J and J. Blase (2002). "The Micropolitics of Instructional Supervision: A Call for Research.» Educational Administration Quarterly 38(1): 6.
Bradbury- Jones, Caroline and et al. (2007). Unity and Detachment: A Discourse Analysis of Doctoral Supervision. In International Journal of Qualitative Methods. 2007: 81-91.
Blase, J and J. Blase (2002). "The Micropolitics of Instructional Supervision: A Call for Research.» Educational Administration Quarterly 38(1): 6.
Bradbury- Jones, Caroline and et al. (2007). Unity and Detachment: A Discourse Analysis of Doctoral Supervision. In International Journal of Qualitative Methods. 2007: 81-91.
Burnett, P. C. (1999). "The supervision of doctoral dissertations using a collaborative cohort model.» Counselor Education and Supervision 39(1): 46.
Calvert, B. and Casey, B. (2004). "Supportiing and Assessing Dissertations and Practical Projects in Media Studies Degrees: Towards Collaborative Learning.» Art Design and Communication in Higher Education, Vol. 3 no. 1,pp. 47-60.
Conard, Linda. Five ways of enhancing the postgraduate community: Students’ perceptions of effective supervision and support. [Online]: www.herdsa.org.au/wp.content/uploads/conference/.../HERDSA57.pdf , (last visited: 25 March 2011).
Dawson, Vaille. (1996). The (R) Evolution of my Epistemology: my experience as a postgraduate research student. In Educational Action Research, 4:3, 363-374.
Delamont, S., O. Parry, et al. (1998). "Creating a delicate balance: The doctoral supervisor's dilemmas.» Teaching in Higher Education 3(2): 157.
Delany, David. A Review of the Literature on Effective Ph.D Supervision. (Center for Academic Practice and Student Learning). [online]: tcd.ie/CAPSL/assets/.../Effective_Supervision_Review.doc, (last visited: 25 March 2011).
Evans, C. and Stevenson. (2009). The learning experiences of international doctoral students with particular reference to nursing students: A literature review. In J. Nurs. Stud.
Gatfield, T. and Alpert, F. (2002). The supervisory management styles model, in Quality Conversations (Proceedings of the 25th HERDSA Annual Conference), Perth, Western Australia, 7-10 July 2002: pp. 263-273.
Grevholm, B. , Persson L. E. & Peter, W. (2005). A Dynamic Model for Doctoral Students and Guidance of Supervisors in Research Groups. in Educational Studies in Mathematics, 60(2), 173-179.
Guillermo, Aranda-Mena. An Alignment Model for the Research Higher Degree Supervision Process Using Repertory Grids. [online]: mams.rmit.edu.au./lfgybhvmldip1.pdf, (last visited: 25 March 2011).
Gurr, Geoff M. (2001). Negotiating a "Rackety Bridge"- a Dynamic Model for Aligning Supervisory Style with Research Student Development. Higher Education Research and Development, 20, No. 1, 2001.
Haksever, A. M. and E. Manisali (2000). "Assessing supervision requirements of PhD students: the case of construction management and engineering in the UK.» European Journal of Engineering Education 25 (1): 19-32.
Harman, G. (2002). "Producting PhD Graduates in Australia for the Knowleged Economy.» Higher Education Research & Development, Vol. 21, No. 2, pp. 180-190.
Ives, G. and G. Rowley (2005). "Supervisor selection or allocation and continuity of supervision: Ph.D. Students' progress and outcomes.» Studies in Higher Education 30(5): 535-555.
Johnson, L., A. Lee, et al. (2002). "The PhD and the Autonomous Self: gender, rationality and postgraduate pedagogy. "Studies in Higher Education 25 (2): 135-147.
Kam, B. H. (1997). "Style and quality research supervision: the supervisor dependency factor” Higher Education 34(1): 81-103.
Kantek, F. and Gezer, N. (2008). Faculty members’ use of power: midwifery students’ perceptions and expectations. In Midwifery, 10.
Kilminster, S. M. and B.C. Jolly (2000). "Effective supervision in clinical practice settings: a literature review.» Medical Education 34(10): 827-840.
Lee, A. M. (2007). Developing effective supervisors: Concepts of research supervision. South African Journal of Higher Education, 21(4): 2007, pp. 680-693.
Lee, Nancy Jane. (2009). Professional doctorate supervision: Exploring student and supervisor experiences. In Nurse Education Today, 29. pp 641-648.
Lloyd, Marjorie. The Research Supervision Process. [online] available at: reactive,files.wordpress.com/.../the-research-supervision-process.doc, Last visited: 25 February 2011.
Manathunga, C. (2005). "Early warning signs in postgraduate research education: a different approach to ensuring timely completions". Teaching in Higher Education 10(2): 219-233.
Morrison, J., Oladunjoye, G. & Onyefulu, C. (2001). "An Assessment of Research Supervision: A Leadership Model Enhancing Current Practices in Business and Management.» Journal of Education for Business, Vol. March/ April, pp. 212-219.
Rose, G. L. (2003). "Enhancement of mentor selection using the Ideal Mentor Scale.» Research in Higher Education 46(1): 53-80.
Rose, G. L., M. R. Rukstalis, et al. (2005). "Informal mentoring between faculty and medical students.» Academic Medicine 80(40): 344-348.
Smbey, J. C. (2000a). "Disciplinary differences in Norwegian graduate education.» Studies in Higher Education 25(1): 53-67.
Smith, B. (2005). Unveiling the Hidden Curriculum of Higher Education through the Academic Mentoring Process. Paper presented at the annual meeting of the American Sociological Association, Philadelphia, America.
Thompson, David, Kirkman, Sandy, Watson, Roger and Stewart, Simon.(2005). Improving Research Supervision in Nursing. In Nurse Education Today, 25, pp 283-290.
Todd, M., Smith, K. and Bannister, P. (2006). "Supervising a Social Science Undergraduate Dissertation: Staff Experiences and Perceptions.«Teaching in Higher Education, Vol. 26 No. 1, pp. 21-34.
Vilkinas, Tricia. (2008). An Exploratory Study of the Supervision of Ph.D/ Research Students’ Theses. In Innov High Edu. 32: 297-311.
Zhao, Fang. Postgraduate Research Supervision: A Process of Knowledge Management. [online]: ultibase.rmit.edu.au/Articles/May01/zhao1.htm, (last visited: 25 March 2011).
Zhao, Fang. Transforming Quality in Research Supervision: A Knowledge Management Approach. [online]: http://qualityresearchinternational.com/tq/papers/zhaopaper.doc , (last visited: 25 March 2011).