انجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Qualitative Content Analysis of the Book "Entrepreneurship and Production Workshop" from the Perspective of Employability Competenciesتحلیل محتوای کیفی کتاب «کارگاه کارآفرینی و تولید» از منظر شایستگیهای اشتغالپذیری153823807510.22034/cstp.2025.556217.1117FAحسینحسنیاستادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.0000-0002-7580-165Xبیتاالساداتدهقانیدانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.0009-0004-7241-6504Journal Article20251029Given the rising unemployment rate among graduates and the evident gap between the outputs of the education system and the needs of the labor market, a precise examination of the extent to which employability competencies are covered in curriculum content is crucial. Therefore, the present study was conducted to identify employability competencies within the content of the book "Entrepreneurship and Production Workshop" using a qualitative content analysis method. The research target group consisted of educational content related to the development of occupational and entrepreneurial skills during the second secondary school period. Using a purposive sampling method, the book "Entrepreneurship and Production Workshop" for the Tenth Grade (Theoretical Branch) was selected. The findings led to the identification of four main categories and eight sub-categories. The employability competencies covered in the book’s content include "Individual and Interpersonal Competencies," "Cognitive Competencies," "Entrepreneurial Competencies," and "Planning and Operational Competencies." The research results indicate that this book is a valuable resource for covering some employability competencies; however, to achieve complete effectiveness and comprehensive readiness of students for the labor market, skills such as government regulations, digital literacy, project management, and leadership should be strengthened in future revisions.باتوجهبه افزایش نرخ بیکاری فارغالتحصیلان و شکاف مشهود میان بروندادهای نظام آموزشی و نیازهای بازار کار، بررسی دقیق میزان پوشش شایستگیهای اشتغالپذیری در محتوای درسی، امری حیاتی است؛ لذا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگیهای اشتغالپذیری در محتوای کتاب «کارگاه کارآفرینی و تولید» با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. گروه هدف پژوهش، محتوای آموزشی مرتبط با توسعۀ مهارتهای شغلی و کارآفرینانه در دورۀ متوسطۀ دوم است. با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، کتاب «کارگاه کارآفرینی و تولید» پایۀ دهم (شاخۀ نظری) انتخاب شد. یافتهها به شناسایی چهار طبقۀ اصلی و هشت طبقۀ فرعی منجر گردید. شایستگیهای اشتغالپذیری در محتوای کتاب، شامل «شایستگیهای فردی و بینفردی»، «شایستگیهای شناختی»، «شایستگیهای کارآفرینانه» و «شایستگیهای طرحریزی و عملیاتی» است. نتایج پژوهش نشان داد، این کتاب، منبعی ارزشمند برای پوشش برخی شایستگیهای اشتغالپذیری است، اما برای کارآمدی کامل و آمادگی همهجانبۀ دانشآموزان در بازار کار، باید مهارتهایی مانند قوانین دولتی، سواد دیجیتال، مدیریت پروژه و رهبری در بازنگریهای آتی تقویت شوند.https://www.jcstpicsa.ir/article_238075_4fe9a534134c3b05d9a46a7166733ce6.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220-Examining the Effectiveness of Google Classroom-Based Education on Skill Learning and Learning Quality among Studentsبررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر کلاس گوگل بر مهارتآموزی و کیفیت یادگیری دانشآموزان395824160310.22034/cstp.2026.554454.1115FAسمیهقاضیدکتری برنامه ریز ی درسی،مدرس گروه علوم تربیتی،دانشگاه فرهنگیان ، مازندران،ایران0000-0002-2694-3934معصومهعیلامیمعصومه عیلامی رودمعجنی، دکتری برنامه ریزی درسی، استادیار، پیام نور، تهران ، ایرانJournal Article20251023The purpose of this study was to investigate the effectiveness of Google Classroom-based instruction on skill acquisition and learning quality among seventh-grade female students in the Work and Technology course. This study employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group. The statistical population included all seventh-grade female students in Mashhad during the 1401-1402 academic year, conducted during the transition back to in-person education following the COVID-19 pandemic. From this population, 60 students were selected through multistage cluster sampling and randomly assigned to two groups of 30. The experimental group received instruction through Google Classroom over 9 sessions of 90 minutes each, utilizing features such as assignment submission, instant feedback, multimedia materials, and virtual interaction, while the control group received traditional face-to-face instruction. Data collection instruments included researcher-made performance tests for measuring skill acquisition and a learning quality questionnaire (Rahmani Akhkand, 1389) with reliability of 0.84 (Cronbach's alpha), validated by experts. Data were analyzed using independent t-test and multivariate analysis of covariance (MANCOVA). Results showed that the experimental group performed significantly better in skill acquisition (F=74.043, p=0.000, η²=0.569) and learning quality (F=19.654, p=0.000, η²=0.260) compared to the control group. The calculated effect size indicated a strong impact of the educational intervention. These findings confirm that using Google Classroom can be an effective and efficient method for improving skill acquisition and enhancing students' learning quality.هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر کلاس گوگل بر مهارتآموزی و کیفیت یادگیری دانشآموزان دختر پایه هفتم در درس کار و فناوری بود. این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دختر پایه هفتم شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ بود که در دوران بازگشت به آموزش حضوری پس از همهگیری کووید-۱۹ انجام شد. از میان آنها ۶۰ نفر به روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه ۳۰ نفری قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۹ جلسه ۹۰ دقیقهای با استفاده از پلتفرم Google Classroom و امکانات آن شامل ارسال تکالیف، بازخورد آنی، مواد چندرسانهای و تعامل مجازی آموزش دیدند، در حالی که گروه کنترل به روش سنتی و تدریس حضوری معمول آموزش دیدند. ابزار گردآوری دادهها شامل آزمونهای عملکردی محققساخته برای سنجش مهارتآموزی و پرسشنامه کیفیت یادگیری (رحمانی آخکند، ۱۳۸۹) با پایایی ۰/۸۴ (آلفای کرونباخ) بود که روایی آنها توسط متخصصان تأیید شد. دادهها با استفاده از آزمون t مستقل و تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گروه آزمایش در مهارتآموزی (F=۷۴/۰۴۳, p=۰/۰۰۰، η²=۰/۵۶۹) و کیفیت یادگیری (F=۱۹/۶۵۴, p=۰/۰۰۰، η²=۰/۲۶۰) عملکرد بهطور معناداری بهتری نسبت به گروه کنترل داشت. اندازه اثر محاسبهشده نشاندهنده تأثیر قوی مداخله آموزشی بود. این یافتهها تأیید میکند که استفاده از کلاس گوگل میتواند روشی مؤثر و کارآمد در بهبود مهارتآموزی و ارتقای کیفیت یادگیری دانشآموزان باشد.https://www.jcstpicsa.ir/article_241603_904bc8da9e3c6ab25d51e418c0b24e56.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Trigonometry as a Foundation for Computational and Algorithmic Thinking: The Iranian Mathematical Heritage for Digital Technology Developmentمثلثات، بستری برای آموزش مهارتهای تفکرمحاسباتی و تفکر الگوریتمی: میراث ریاضیات ایرانی برای توسعة تکنولوژی دیجیتال در جهان598624335710.22034/cstp.2026.578856.1144FAمحمدحسامقاسمیدانشکده علوم ریاضی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0009-0007-7864-0955زهراگویادانشکده علوم ریاضی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0003-1813-8123سهیلاغلامآزادپژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورشJournal Article20260113The rapid advancement of digital technologies and artificial intelligence has underscored the critical importance of computational and algorithmic thinking. Interestingly, both concepts have roots in the intellectual heritage of Iranian scholars, with algebra and trigonometry serving as prominent historical examples. Consequently, this study investigates the relationship between trigonometry and computational/algorithmic thinking within the context of general education in Iran. To achieve this objective, a qualitative content analysis of Iranian textbooks was conducted. The framework for identifying computational thinking skills was drawn from the European Commission’s 2022 report. The analysis involved 25 volunteer teachers who participated in five focus group sessions during the academic year 2023–2024 (1402–2025). Furthermore, given the integrative nature of trigonometry as a suitable vehicle for teaching computational and algorithmic thinking, the trigonometry sections of the secondary education curriculum were thoroughly examined. This process aimed to extract both existing and potential capacities of trigonometry to foster these skills in students. Based on the findings, the study concludes that trigonometry, due to its deep connections with Iran’s civilizational heritage, is highly engaging for students. This engagement creates a unique opportunity to enhance computational thinking skills through the subject. Finally, the study highlights the significant overlap between computational and algorithmic thinking, suggesting that they can often be used interchangeably in educational contexts.توسعة تکنولوژیهای دیجیتال و هوش مصنوعی، اهمیت تفکرمحاسباتی و تفکرالگوریتمی را برجسته کرد که هردو، از ابداعات ایرانیان بوده که جبر و مثلثات، از نمونههای مشهود آن است. بدینسبب پژوهشی با هدف ارتباط بین مثلثات و تفکرمحاسباتی و تفکر الگوریتمی در آموزش عمومی ایران بررسی شود. برای تحقق این هدف، محتوای کتابهای درسیِ ایران تحلیل کیفی شدند. دراین بررسی، از مهارتهای تفکرمحاسباتیِ ارائه شده در گزارش 2022 کمیسیون اروپا استفاده شد. تحلیل محتوا با مشارکت25 معلم داوطلب طی پنج جلسه کانونی، در سال تحصیلی 1402 انجام شد. همچنین بهدلیل ماهیت تلفیقی مثلثات بهعنوان موضوعی مناسب برای آموزش تفکرمحاسباتی/ تفکر الگوریتمی، بخشهای مثلثات دوره دوم متوسطه در آموزش مدرسهای، تحلیل شد و درنهایت، ظرفیتهای موجود و بالقوه مثلثات برای ایجاد و توسعة مهارتهای تفکرمحاسباتی در دانشآموزان، استخراج شدند. مبتنی براین یافتهها، نتیچهگیری این پژوهش این است که مثلثات بهدلیل پیوندهای عمیقی که با میراث تمدنی ایران دارد، برای دانشآموزان جذاب است و بدینسبب، این امکان را ایجاد میکند که ازطریق آن، بتوان مهارتهای تفکر محاسباتی را در دانشآموزان، ارتقا داد. نکته پایانی این است که تفکر محاسباتی و تفکر الگوریتمی، اشتراک زیادی باهم دارند و میتوانند بهجای هم بهکاربرده شوند.https://www.jcstpicsa.ir/article_243357_d5f1c97fafbe5dee2abfd621db6f1cf5.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Impact of Ddynamic Diagrams on Understanding the Concept of Division by Zero: An Intuitive Approachتأثیر نمودارهای پویا در درک مفهوم تقسیم بر صفر: یک رویکرد شهودی8711424171710.22034/cstp.2026.557272.1118FAمجیدحق وردیMathematics Department, Islamic Azad University, Arak Branch. Arakزهراپریشانی مرزیجرانیDepartment of Mathematics, Arak branch, Islamic Azad University, Arak, IranJournal Article20251103The present study aims to investigate the effect of using an intuitionapproach on improving the understanding of the concept of “division by zero” through dynamic diagrams in the GeoGebra environment. Division by zero is one of the challenging topics in mathematics education, which is often accepted by students merely as a rule, without conceptual understanding. In this regard, inspired by the approach introduced by Droujkova and McLoughlin (2013), an instructional intervention based on dynamic visual representations was designed and implemented. In this quasi-experimental study with a pre-test–post-test design, 70 high school students from Shazand city participated. The data analysis results indicated that the educational intervention significantly improved students’ conceptual understanding of division by zero. The findings suggest that the use of visual and dynamic educational tools such as GeoGebra can effectively enhance students’ conceptual understanding of abstract mathematical concepts and should be considered in the design of innovative teaching methodsهدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر بهکارگیری یک رویکرد شهودی در بهبود درک مفهوم «تقسیم بر صفر» با استفاده از نمودارهای پویا در محیط نرمافزار جئوجبرا است. تقسیم بر صفر یکی از مفاهیم چالش برانگیز در آموزش ریاضی است که معمولاً از سوی دانشآموزان بدون درک مفهومی و صرفاً بهعنوان یک قانون پذیرفته میشود. در این راستا، با الهام از رویکرد دوژکووا و مکلوفین(2013) مداخلهای آموزشی مبتنی بر بازنماییهای پویا طراحی و اجرا شد. در این مطالعه، ۷۰ دانشآموز دورهی دوم متوسطه در شهرستان شازند با طرح نیمهتجربی پیشآزمون ـ پسآزمون مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تحلیل دادهها نشان داد که مداخله آموزشی موجب بهبود معنادار درک مفهومی دانشآموزان از تقسیم بر صفر شد. یافتهها نشان می دهد که بهره گیری از ابزارهای تصویری و پویای آموزشی مانند جئوجبرا، میتواند به ارتقای درک مفهومی دانشآموزان از مفاهیم انتزاعی ریاضی مؤثر باشد و در طراحی روشهای نوین تدریس مورد توجه قرار گیرد.https://www.jcstpicsa.ir/article_241717_ed206fd96ed8ddf905ba014c42e4922b.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Redesigning Curriculum Logic in the Project-Based STEM Framework: Extracting a Paradigmatic Model from the Perspective of Expertsبازطراحی منطق برنامه درسی در چارچوب STEM پروژهمحور: استخراج یک مدل پارادایمی از دیدگاه خبرگان11513624262410.22034/cstp.2026.577440.1141FAصادقاحمدیدانشجوی دکتری رشته مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانرضامیر عرب رضیدانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانمریماحمدیدانشجوی دکتری رشته مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندرانفاطمهنصیریدانشجوی دکتری رشته مطالعات برنامه درسی دانشگاه آزاد واحد تبریزJournal Article20260128This research focused on redesigning curriculum logic within the context of project-based STEM education by constructing a paradigmatic model derived from expert opinions. Employing a qualitative methodology rooted in grounded theory, the study involved specialists from curriculum design, and the teaching of science, mathematics, and technology. Sampling was conducted purposefully based on specific criteria, and data collection relied on semi-structured interviews. The analysis systematically involved open, axial, and selective coding, culminating in a paradigmatic model, consistent with Strauss and Corbin’s approach, to map the interconnections between major themes.<br><br><br><br>The core causal drivers for adopting project-based STEM were identified as the necessity to foster 21st-century skills, the recognized failure of conventional teaching methods, and the critical need to ground learning in practical, real-world scenarios. Environmental constraints included a rigid, centralized curriculum, an over-reliance on textbooks, a focus on numerical grading, and shortages in time and educational resources. Crucially, teacher preparedness, institutional support structures, and resource availability acted as intervening factors that significantly impacted the success of this approach.<br><br><br><br>Actionable strategies implemented by educators centered on creating authentic, cross-disciplinary projects, transitioning the teacher’s function from knowledge transmission to learning facilitation, encouraging teamwork, and integrating performance-based evaluations. These actions yielded significant positive conserning, higher <br><br><br><br>Ultimately, the study confirms that a project-based STEM curriculum, provided it benefits from robust institutional backing and appropriate structural conditions, can significantly elevate educational quality and successfully respond to modern learning demands. The resulting model offers a valuable conceptual tool for curriculum developers, policy makers, and educational researchers alike.این پژوهش با هدف بازطراحی منطق برنامه درسی در چارچوب STEM و بر اساس رویکرد پروژهمحور انجام شد و بهدنبال استخراج یک مدل پارادایمی از دیدگاه خبرگان بود. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد است و جامعه پژوهش شامل متخصصان حوزههای برنامهریزی درسی، آموزش علوم، ریاضی و فناوری میباشد. نمونهگیری بهصورت هدفمند و بر اساس ملاکهای تخصصی انجام گرفت و دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شد. تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت گرفت و در نهایت مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین برای نمایش روابط میان مقولهها استخراج گردید. یافتهها نشان دادند که شرایط علّی اجرای برنامه درسی STEM پروژهمحور شامل نیاز به توسعه مهارتهای قرن بیستویکم، ضعف شیوههای سنتی آموزش و ضرورت پیوند آموزش با مسائل واقعی زندگی است. شرایط زمینهای اجرای این رویکرد نیز شامل ساختار متمرکز برنامه درسی، کتابمحوری، تأکید بر نمره در ارزشیابی و محدودیت منابع و زمان آموزشی بود. علاوه بر این، آمادگی حرفهای معلمان، حمایت نهادی و دسترسی به منابع آموزشی بهعنوان شرایط مداخلهگر شناخته شدند. راهبردهای مورد استفاده توسط کنشگران آموزشی شامل طراحی پروژههای واقعی میانرشتهای، تغییر نقش معلم به تسهیلگر یادگیری، بهرهگیری از یادگیری مشارکتی و ارزشیابی عملکردی است. اجرای این راهبردها باعث یادگیری عمیق و معنادار، افزایش انگیزش تحصیلی، تقویت مهارتهای حل مسئله، خلاقیت و همکاری اجتماعی دانشآموزان میشود. این مطالعه نشان میدهد که برنامه درسی پروژهمحور در چارچوب STEM، با حمایت نهادی و شرایط اجرایی مناسب، میتواند بهعنوان الگویی مؤثر برای ارتقای کیفیت یادگیری و پاسخگویی به نیازهای آموزشی عصر حاضر بهکار گرفتهhttps://www.jcstpicsa.ir/article_242624_3baec4f14881d7942187e067a7464fa3.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Evaluation of Middle School Science Textbooks Based on the Nature of Science Componentsارزیابی کتابهای درسی علوم تجربی دوره متوسطه اول براساس مؤلفههای ماهیت علم13717624221410.22034/cstp.2026.572831.1139FAابراهیمزارعیTarbiat-e-Moallem St, Shahid Farahzadi Blv, Qodsمصطفیشربتیدانشجوی کارشناسی آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.حلیمهمحمدنژادمعاون آموزشی، مدرسه ابتدایی شاهد، ساری، ایران.Journal Article20260130This study aimed to investigate the extent to which middle school science textbooks address components of the nature of science. This research was conducted using a quantitative content analysis method. The statistical population and sample comprised the three experimental science textbooks for the seventh, eighth, and ninth grades, and all texts, images, and activities within these books were analyzed. The research instrument, based on a standard framework developed by other researchers, possesses appropriate validity. The reliability of the coding was also confirmed through the inter-coder agreement coefficient. The findings reveal that across all three grade levels, there is a predominant emphasis on scientific concepts and laws, whereas components such as scientific methodology, problem-solving, and the science-society-technology interface remain underrepresented. Furthermore, the increased volume of content in the ninth-grade curriculum is primarily theoretical and lacks a commensurate increase in practical, inquiry-based activities. Overall, these textbooks fail to achieve an effective balance between theoretical knowledge and scientific skills, with ‘science as inquiry’ being notably neglected. Consequently, it is recommended that future revisions of middle school science textbooks explicitly incorporate a greater focus on scientific methodology, the research process, and the nexus of science, technology, and society within both textual content and pedagogical examples. Moreover, an expanded range of practical and experiential activities is essential to foster scientific literacy and a deeper understanding of the nature of science.این پژوهش با هدف بررسی میزان توجه کتابهای درسی علوم تجربی متوسطه اول به مؤلفههای مرتبط با ماهیت علم انجام شده است. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کمی انجام شد. جامعه آماری و نمونه آماری شامل سه کتاب درسی علوم تجربی پایههای هفتم، هشتم و نهم بود و همه متنها، تصاویر و فعالیتهای موجود در این کتابها مورد تحلیل قرار گرفت. ابزار پژوهش بر اساس چارچوب استاندارد که توسط سایر پژوهشگران، از روایی مناسبی برخوردار است. پایایی کدگذاری نیز از طریق ضریب تؤافق بین کدگذاران تأیید شد. یافتهها نشان داد در هر سه پایه، تأکید غالب بر مفاهیم و قوانین علمی است. اما مؤلفههایی نظیر روش علمی، حل مسئله و تعامل علم با جامعه سهم محدودی دارند. همچنین، افزایش حجم مطالب پایه نهم عمدتاً نظری بوده و با رشد فعالیتهای عملی تناسب ندارد. در مجموع، در این کتابها توازن مؤثری میان مباحث نظری و مهارتهای علمی ایجاد نشده و به مؤلفه علم به منزله پژوهش، توجه کافی به عمل نیامده است. بر این اساس، پیشنهاد میشود در بازنگری کتابهای علوم تجربی دوره متوسطه اول، از یکسو سهم مؤلفههایی مانند روششناسی علم، فرایند پژوهش و ارتباط علم با جامعه و فناوری در متن درس و مثالها افزایش یابد و از سوی دیگر، تعداد و تنوع فعالیتهای عملی و تجربهمحور بهمنظور تقویت مهارتهای علمی و فهم ماهیت علم بیشتر شود.https://www.jcstpicsa.ir/article_242214_847314480cad8184df3f4e2718ed3d69.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220From Curriculum Document to Professional Competence: An Analysis of Science Curriculum Planning Features and Their Implications for Science Teacher Educationاز سند برنامه درسی تا صلاحیت حرفهای: تحلیل ویژگیهای برنامهریزی درسی آموزش علومتجربی و دلالتهای آن برای تربیتِ معلم علوم17719624265110.22034/cstp.2026.578700.1143FAسیده زهراافشونیگروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان شهید شرافت، تهران، ایران0009-0000-4987-1323Journal Article20260129The National Curriculum Document of Iran, as a key upstream policy of the educational system, defines the overarching orientations of curriculum planning and provides a basis for redefining teachers’ professional competencies—particularly in science education. This study aimed to analyze the characteristics of science curriculum planning reflected in this document and to determine its implications for science teacher education. An exploratory mixed methods design was employed. The qualitative phase involved document analysis of the National Curriculum Document, with data coded and categorized. The quantitative phase examined the extent to which the identified features corresponded with the perceptions of pre service science teachers using a researcher developed questionnaire. The sample included 120 pre service science teachers and 200 secondary school students. Data were analyzed through descriptive statistics and a one sample t test. Instrument reliability was confirmed using Cronbach’s alpha (0.843). Findings revealed that science curriculum planning in the National Curriculum Document emphasizes scientific literacy, positive scientific attitudes, and active learning within cognitive and affective domains. However, limitations were observed in skill based components and in fostering teachers’ practical competencies. Additionally, clarity of objectives, relevance to societal needs, interdisciplinary integration, development of scientific thinking, and competency based assessment were identified as central elements of science curriculum planning. Overall, the results highlight the need to revise the science teacher education curriculum with a competency based approach and stronger focus on developing teachers’ professional competencies.سند برنامه درسی ملی ایران بهعنوان یکی از اسناد بالادستی نظام آموزشی، جهتگیریهای کلان برنامهریزی درسی را تبیین میکند و میتواند مبنایی برای بازتعریف صلاحیتهای حرفهای معلمان، بهویژه در حوزه آموزش علومتجربی، فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ویژگیهای برنامهریزی درسی آموزش علومتجربی در این سند و تبیین دلالتهای آن برای برنامه درسی تربیت معلم علوم انجام شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در مرحله کیفی، دادهها از طریق تحلیل اسنادی سند برنامه درسی ملی استخراج، کدگذاری و مقولهبندی شد. در مرحله کمی، میزان انطباق یافتهها با ادراک دانشجو–معلمان علومتجربی از طریق پرسشنامه محققساخته بررسی گردید. جامعه آماری شامل 120 دانشجو–معلم علومتجربی و 200 دانشآموز دوره متوسطه بود. دادهها با آمار توصیفی و آزمون t تحلیل شد. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ 0.843 تأیید گردید. نتایج نشان داد برنامهریزی درسی آموزش علومتجربی در سند ملی در ابعاد شناختی و نگرشی بر تقویت سواد علمی، نگرش علمی و یادگیری فعال تأکید دارد؛ اما در مؤلفههای مهارتی و توسعه صلاحیتهای عملی معلم علوم کاستیهایی مشاهده شد. همچنین شفافیت اهداف، همسویی با نیازهای جامعه، یکپارچگی میانرشتهای، پرورش تفکر علمی و ارزشیابی مبتنی بر شایستگی بهعنوان عناصر اصلی برنامهریزی درسی علوم شناسایی گردید. یافتهها بر ضرورت بازنگری برنامه درسی تربیت معلم علومتجربی با رویکرد مبتنی بر شایستگی و تقویت صلاحیتهای حرفهای معلمان تأکید دارد.https://www.jcstpicsa.ir/article_242651_adae6663a7d08ef47529208c5476ddf1.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Designing a Curriculum Model for Rational Education based on Ferdowsi's Shahnameh: Integrating Iranian-Islamic Wisdom & Contemporary Wisdom Theoriesطراحی الگوی برنامه درسی تربیت عقلانی مبتنی بر شاهنامه فردوسی: تلفیق خرد ایرانیاسلامی و نظریههای خرد معاصر19722624299510.22034/cstp.2026.572160.1135FAمهدیمظاهریدانشجوی دکترای فلسفه ی تعلیم وتربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده ی روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
و عضو علمی (مربی)، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0002-1268-6236محمدنجفیگروه علوم تربیتی، دانشکده ی روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانمحسنمحمدی فشارکیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20260128The present study aimed to design a curriculum model for rational education based on Ferdowsi’s Shahnameh within the framework of Tyler’s four-stage curriculum model. This qualitative research adopted a theory-based design approach. Data were collected through qualitative content analysis of 13 selected stories from the Shahnameh, organized using thematic analysis, from which the core theme of "wisdom" (Khrad) was extracted. These indigenous Iranian-Islamic concepts were then systematically integrated with contemporary psychological theories of wisdom—specifically Ardelt’s three-dimensional model and Sternberg’s balance theory—and structured into a coherent curriculum framework.<br><br><br><br>The study provides an indigenous solution whereby the final model clearly outlines educational objectives, content, teaching-learning strategies, and assessment methods across cognitive, affective, and conative domains. This model translates the epic’s philosophical narratives into operational classroom activities, such as philosophical inquiry circles, role-playing, reflective writing, and social projects. The findings indicate that the Shahnameh offers a rich and indigenous framework for rational-ethical education. The proposed model provides curriculum specialists with a systematic and practical roadmap for fostering critical thinking, ethical reasoning, and practical wisdom in learners by integrating Iran’s intellectual heritage with contemporary educational necessities.پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی برنامه درسی تربیت عقلانی مبتنی بر شاهنامه فردوسی و در چارچوب الگوی چهارمرحلهای تایلر انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع طراحی بر مبنای نظریه بود. دادهها از طریق تحلیل محتوای کیفی ۱3 داستان منتخب شاهنامه گردآوری و با روش تحلیل مضمون سازماندهی؛ و مضامین محوری «خرد» استخراج شدند. این مفاهیم بومی ایرانی-اسلامی، بهصورت نظاممند با نظریههای روانشناختی معاصر خرد، بهویژه مدل سهبعدی آردلت و نظریه تعادلی استرنبرگ، تلفیق و در قالب یک چارچوب برنامهدرسی منسجم سازماندهی شدند. این مطالعه راهحلی بومبنیاد ارائه میدهد که در آن الگوی نهایی، اهداف آموزشی، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و روشهای ارزشیابی را در حیطههای شناختی، عاطفی و کنشی بهطور مشخص تبیین میکند. این الگو روایتهای حکمی حماسه را به فعالیتهای عملیاتی کلاس درس — مانند حلقههای کندوکاو فلسفی، ایفای نقش، نگارش تأملی و پروژههای اجتماعی — تبدیل میکند. یافته نهایی نشان میدهد شاهنامه چارچوبی غنی و بومی برای تربیت عقلانی - اخلاقی فراهم میکند. الگوی پیشنهادی، نقشهای نظاممند و عملیاتی در اختیار متخصصان برنامهریزی درسی قرار میدهد تا با تلفیق میراث حکمی ایران و ضرورتهای آموزشی معاصر، به پرورش تفکر انتقادی، استدلال اخلاقی و خرد عملی در فراگیران بپردازندhttps://www.jcstpicsa.ir/article_242995_bb6af7ed7a02dcede79cf1f53736e938.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220A Critical Re-reading of Curriculum Theories in the Face of Artificial Intelligenceبازخوانی انتقادی نظریههای برنامه درسی در مواجهه با هوش مصنوعی22725424314310.22034/cstp.2026.573346.1140FAژابیزگلزارمقدمپژوهشگر پسادکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.صمدایزدیاستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20260201Considering the educational, ethical, social, economic, and political challenges arising from the use of artificial intelligence, this article, while reviewing the theories of curriculum in the age of artificial intelligence, presents an integrated framework based on social anthropocentrism, educational and data justice, power analysis and algorithmic governance, and structural ethics of technology. This framework seeks to keep the learning process humane, meaningful, and participatory while at the same time providing a basis for responsible and informed decision-making in the educational system. The outputs of this approach include agency and self-directed learning, educational justice and inclusion, critical literacy of data and artificial intelligence, ethical and responsible action with technology, and informed participation in decision-making and social life. This study showed that redefining the curriculum without considering these challenges and outputs limits the possibility of shaping human and justice-oriented education in the age of artificial intelligence.<br><br>Considering the educational, ethical, social, economic, and political challenges arising from the use of artificial intelligence, this article, while reviewing the theories of curriculum in the age of artificial intelligence, presents an integrated framework based on social anthropocentrism, educational and data justice, power analysis and algorithmic governance, and structural ethics of technology. This framework seeks to keep the learning process humane, meaningful, and participatory while at the same time providing a basis for responsible and informed decision-making in the educational system.باتوجهبه چالشهای آموزشی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ناشی از کاربرد هوش مصنوعی، مقاله حاضر ضمن بازخوانی نظریههای برنامه درسی در عصر هوش مصنوعی، به ارائه چارچوبی تلفیقی مبتنی بر انسانمحوری اجتماعی، عدالت آموزشی و دادهای، تحلیل قدرت و حکمرانی الگوریتمی، و اخلاق ساختاری فناوری میپردازد. ، این چارچوب در صدد است فرایند یادگیری را انسانی، معنادار و مشارکتی حفظ کند و همزمان زمینهای برای تصمیمگیری مسئولانه و آگاهانه در نظام آموزشی فراهم آورد. خروجیهای این رویکرد شامل عاملیت و خودراهبری یادگیری، عدالت و شمول آموزشی، سواد انتقادی داده و هوش مصنوعی، کنش اخلاقی و مسئولانه با فناوری، و مشارکت آگاهانه در تصمیمگیری و زندگی اجتماعی است. این مطالعه نشان داد که بازتعریف برنامه درسی بدون توجه به این چالشها و خروجیها، امکان شکلگیری آموزشی انسانی و عدالتمحور در عصر هوش مصنوعی را محدود میکند.<br><br>باتوجهبه چالشهای آموزشی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ناشی از کاربرد هوش مصنوعی، مقاله حاضر ضمن بازخوانی نظریههای برنامه درسی در عصر هوش مصنوعی، به ارائه چارچوبی تلفیقی مبتنی بر انسانمحوری اجتماعی، عدالت آموزشی و دادهای، تحلیل قدرت و حکمرانی الگوریتمی، و اخلاق ساختاری فناوری میپردازد. ، این چارچوب در صدد است فرایند یادگیری را انسانی، معنادار و مشارکتی حفظ کند و همزمان زمینهای برای تصمیمگیری مسئولانه و آگاهانه در نظام آموزشی فراهم آورد.https://www.jcstpicsa.ir/article_243143_e2a3a87ca5e0953002dbef550192fb17.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220The Impact of Multiple-Solution Approach in Solving Open-Response Mathematical Modeling Problems on Student Performance and Interestتأثیر رویکرد راهحلهای چندگانه در حل مسائل مدلسازی ریاضی از نوع باز پاسخ بر عملکرد و علاقه دانشآموزان25529424235310.22034/cstp.2026.564903.1131FAمعصومهغلامیدانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. تهران. ایران0009-0006-4516-8677نسیماصغریدانشگاه آزاد اسلامی، تهران مرکزی. تهران. ایرانلیلاگلشنیگروه ریاضی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-3705-450XJournal Article20251207One of the major challenges in mathematics education is improving students’ performance and interest simultaneously. Instruction that emphasizes the use of multiple solutions in modeling problems can contribute to the construction of mathematical knowledge; however, their motivational benefits are not yet fully understood. The present study aimed to examine the effect of an instructional intervention designed to enhance students’ interest and mathematical performance.<br><br><br><br>The study employed an explanatory mixed‑methods design, including a quasi‑experimental quantitative phase and a qualitative case study. The instruments for measuring performance consisted of seven researcher‑developed tests, and students’ interest was assessed through a questionnaire and interviews. Participants included 76 students in the experimental group and 93 ninth‑grade female students in the control group from two public schools in District 3 of Tehran. The instructional intervention was implemented in seven sessions and focused on developing multiple solutions for open‑response mathematical modeling problems through small‑group work.<br><br><br><br>Students’ performance was assessed using modeling tests whose validity was confirmed through expert judgment and whose reliability was established using Cronbach’s alpha. Students’ interest was measured using a Likert‑scale questionnaire based on the framework proposed by Luding and Zhu (2008), and the data were analyzed using the Friedman test. The results indicated a significant increase in both students’ interest and mathematical performance in the experimental groupیکی از چالشهای اساسی در آموزش ریاضیات، بهبود همزمان عملکرد و علاقه دانشآموزان است. آموزشهایی که از راهحلهای چندگانه در مسائل مدلسازی استفاده میکنند میتوانند به ایجاد دانش کمک کنند، اما مزایای انگیزشی آنها به طور کامل روشن نشده است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر یک مداخله آموزشی برای تقویت علاقه و عملکرد ریاضی دانشآموزان به این شکاف میپردازد. روش پژوهش از نوع ترکیبی تبیینی بود؛ بهطوریکه بخش کمی آن به صورت نیمهآزمایشی و بخش کیفی آن به صورت مطالعه موردی انجام شد. ابزار سنجش عملکرد شامل ۷ آزمون محققساخته و ابزار سنجش علاقه شامل پرسشنامه و مصاحبه بود. در این پژوهش ۷۶ دانشآموز در گروه آزمایش و ۹۳ دانشآموز دختر پایه نهم در گروه کنترل از دو مدرسه دولتی منطقه ۳ تهران شرکت داشتند. مداخله آموزشی در قالب هفت جلسه و با تمرکز بر توسعه راهحلهای چندگانه برای مسائل مدلسازی بازپاسخ ریاضی در گروههای کوچک اجرا شد. برای سنجش عملکرد از آزمونهای مدلسازی استفاده شد که روایی آنها با نظر خبرگان و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای جمعآوری دادههای علاقه از پرسشنامه مبتنی بر سطحبندی لودینگ و زو (۲۰۰۸) در مقیاس لیکرت استفاده شد و برای تحلیل دادهها آزمون فریدمن به کار رفت.نتایج تحلیل دادهها نشان داد که علاقه و عملکرد ریاضی در گروه آزمایش افزایش معناداری داشته است. یافتههای کیفی حاصل از مصاحبههای نیمهساختاریافته نیز این نتایج را تأیید کرد و دانشآموزان حل مسئله مشارکتی و امکان کاوش راهحلهای چندگانه را از عوامل اصلی افزایش تعامل و موفقیت خود دانستند.https://www.jcstpicsa.ir/article_242353_cd64b5184ea72d93852b886d76e3f624.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Student-Teachers’ Lived Experiences of an AI-Based Curriculum with an Emphasis on Learner Agencyتجارب زیسته دانشجومعلمان از برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی با تأکید بر عاملیت یادگیرنده29534224299610.22034/cstp.2026.572506.1136FAصادقحامدی نسباستادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران0000-0001-9980-4065Journal Article20260128This study aimed to explore student teachers’ lived experiences of an artificial intelligence–based curriculum, with particular emphasis on learner agency. Given the experiential, interpretive, and context-dependent nature of the phenomenon, the research was designed within a qualitative framework using a phenomenological approach to capture how student teachers perceive, interpret, and enact their roles when interacting with intelligent curricular systems. The research population consisted of undergraduate student teachers at Farhangian University who had prior experience using AI-based tools and learning environments. Participants were selected through purposive, criterion-based sampling. Data were collected through 14 in-depth semi-structured interviews and analyzed using qualitative thematic analysis with the support of MAXQDA software.The findings resulted in the identification of eight overarching themes, including learner agency and self-regulation, patterns and quality of interaction with AI tools, rethinking curriculum design and assessment, professional identity development, enhancement of cognitive and technological skills, issues of educational equity and access, and the role of institutional policies and support structures. Overall, the results indicate that while AI-based curricula offer significant opportunities for personalized learning and the strengthening of learner agency, they also introduce substantial pedagogical, ethical, and institutional challenges. These findings highlight the need for deliberate curriculum redesign and informed policy-making in teacher education programs to ensure the effective and responsible integration of artificial intelligence in learning environments.پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق تجارب زیسته دانشجومعلمان از برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی و با تأکید ویژه بر مفهوم عاملیت یادگیرنده انجام شد. با توجه به ماهیت تفسیری، زمینهمند و تجربهمحور موضوع، این مطالعه در چارچوب رویکرد کیفی و با بهرهگیری از روش پدیدارشناسی طراحی گردید تا نحوه ادراک، معنابخشی و کنش دانشجومعلمان در تعامل با برنامههای درسی هوشمند مورد فهم قرار گیرد. جامعه پژوهش را دانشجومعلمان مقطع کارشناسی دانشگاه فرهنگیان تشکیل دادند که تجربه استفاده از ابزارها و محیطهای مبتنی بر هوش مصنوعی در فرایند یادگیری را داشتند. نمونهگیری بهصورت هدفمند و مبتنی بر ملاک انجام شد و دادهها از طریق ۱۴ مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق گردآوری گردید. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل مضمون کیفی و بهکارگیری نرمافزار MAXQDA صورت گرفت. یافتههای پژوهش منجر به شناسایی ۸ مضمون فراگیر شد که شامل عاملیت و خودتنظیمی یادگیرنده، کیفیت و الگوی تعامل با ابزارهای هوش مصنوعی، بازاندیشی در طراحی و ارزیابی برنامه درسی، تحول در هویت حرفهای دانشجومعلمان، توسعه مهارتهای شناختی و فناورانه، ملاحظات عدالت آموزشی و دسترسی، و نقش سیاستها و پشتیبانی نهادی است. این مضامین نشان میدهد که برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی، در کنار ایجاد فرصتهای نوین برای شخصیسازی یادگیری و تقویت عاملیت، چالشهایی جدی در سطوح آموزشی، اخلاقی و نهادی نیز به همراه دارد و مستلزم بازنگری آگاهانه در سیاستگذاری و طراحی برنامههای تربیت معلم است.https://www.jcstpicsa.ir/article_242996_4cd8a5ef5d5e2bed5298c561c052ffc9.pdfانجمن مطالعات برنامه درسی ایراننظریه و عمل در برنامه درسی2783-0640132620260220Studying the Experiences of Educational Trainers on the Semantic Implications and How to Utilize the Concept of Imagination in Early Childhood Curriculaمطالعه تجارب مربیان آموزشی از دلالت های معنایی و چگونگی کاربست مفهوم تخیل در برنامه درسی اوان کودکی34336824327410.22034/cstp.2026.564230.1130FAاحسانغریبیگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانجمالسلیمیگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانعلیامینی باغگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانJournal Article20251205This study aimed to explore the experiences of early childhood educators in applying the concept of imagination within the curriculum and understanding its lived meanings. A qualitative approach with an interpretive phenomenological strategy was employed to gain an in-depth understanding of participants’ experiences. The participants included active educators in educational centers in Kamyaran during the 1404–1403 academic year, selected through purposive sampling with an emphasis on diverse professional experience. Data were collected through in-depth and semi-structured interviews with sixteen participants, continuing until theoretical saturation was reached. Data analysis followed Braun and Clarke’s thematic analysis method, including initial coding, reviewing, and defining final codes at the levels of basic, organizing, and overarching themes. Findings revealed that educators’ experiences with imagination can be understood in three main domains. First, imagination is perceived as a cognitive and existential process, as well as a creative professional competence in designing and implementing learning, transforming instruction into flexible, meaningful, and engaging experiences. Second, educators apply imagination in curriculum design, delivery, and assessment through creative scenarios, free play, role-playing, and multi-sensory activities, enabling active child engagement while maintaining adaptive learning pathways. Third, imagination produces multidimensional outcomes in children’s development, enhancing cognitive and creative abilities, strengthening social skills and empathy, increasing motivation and interest in learning, and fostering ethical and social values. These findings highlight imagination’s integral role in supporting holistic, child-centered learning and promoting simultaneous cognitive, social, emotional, and moral development.این پژوهش با هدف بررسی تجربیات مربیان آموزشی در بهکارگیری مفهوم تخیل در برنامه درسی اوان کودکی و درک معانی زیسته آن انجام شد. رویکرد تحقیق کیفی و راهبرد آن پدیدارشناسی تفسیری بود. مشارکتکنندگان تحقیق شامل مربیان فعال در مراکز آموزشی شهر کامیاران در سال تحصیلی 1404-1403 بود و نمونهگیری هدفمند با تأکید بر تنوع تجربه و سابقه کاری انجام شد. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق و نیمهساختاریافته با 16 نفر از مشارکتکنندگان جمعآوری شد و فرایند مصاحبهها تا رسیدن به مقوله اشباع نظری ادامه یافت. فرایند تحلیل دادهها با استفاده از شیوه تحلیل مضمون براون و کلارک شامل کدگذاری اولیه، بازبینی و تعریف نهایی مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر انجام گرفت. یافتههای پژوهش نشان داد تجربه مربیان با مفهوم تخیل در سه حوزه اصلی معنا مییابد. نخست، مربیان تخیل را بهعنوان فرایند ذهنی و وجودی و همچنین توان حرفهای خلاقیتبخش در طراحی و اجرای یادگیری درک میکنند که جریان آموزشی را از یکنواختی خارج میسازد و مسیر یادگیری را انعطافپذیر، معنادار و جذاب میکند. دوم، مربیان با بهرهگیری از سناریوهای خلاق، بازیهای آزاد، نقشآفرینی و فعالیتهای چندحسی، تخیل را در طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه درسی بهکار میگیرند، به گونهای که هم امکان تجربه فعال کودک فراهم میشود و هم مسیر یادگیری با خلاقیت و انعطافپذیری همراه است. سوم، کاربرد تخیل پیامدهای چندبعدی در رشد کودکان دارد؛ کودکان توانمندیهای شناختی و خلاقانه خود را توسعه میدهند، مهارتهای اجتماعی و همدلیشان تقویت میشود، انگیزه و علاقه به یادگیری افزایش مییابد و ارزشها و نگرشهای اخلاقی و اجتماعی آنان پرورش مییابد.https://www.jcstpicsa.ir/article_243274_23115e5e28b3057d8856c019d68e6eee.pdf